બ્રોમિન (Br) - પરમાણુ સંરચના અને રાસાયણિક ગુણધર્મો

બ્રોમિન (Br) ની પરમાણુ સંરચના

પરમાણુ ક્રમાંક અને દળ સંખ્યા

• પરમાણુ ક્રમાંક (Z): 35 (કેન્દ્રમાં પ્રોટોનની સંખ્યા દર્શાવે છે).
• પરમાણુ દળ (A): 79.904 u (કુદરતી રીતે બનતા આઇસોટોપ્સનું સરેરાશ પરમાણુ દળ).

ઉપપરમાણુ કણો

35 ના પરમાણુ ક્રમાંક અને આશરે 80 u ના સરેરાશ પરમાણુ દળના આધારે:

• પ્રોટોન: 35 (પરમાણુ ક્રમાંક જેટલા).
• ઇલેક્ટ્રોન: 35 (તટસ્થ બ્રોમિન પરમાણુમાં, પ્રોટોનની સંખ્યા જેટલા).
• ન્યુટ્રોન: આશરે 45 (દળ સંખ્યા - પરમાણુ ક્રમાંક, દા.ત., સૌથી સામાન્ય આઇસોટોપ Br-79 માટે, તે 79-35 = 44 ન્યુટ્રોન છે; Br-81 માટે, તે 81-35 = 46 ન્યુટ્રોન છે. સરેરાશ પરમાણુ દળ આ આઇસોટોપ્સની કુદરતી વિપુલતા દર્શાવે છે).

પરમાણુ કદ

• સહસંયોજક ત્રિજ્યા: 120 pm
• વાન ડર વાલ્સ ત્રિજ્યા: 185 pm

ઇલેક્ટ્રોનિક સંરચના

ભૂમિ અવસ્થા ઇલેક્ટ્રોનિક સંરચના

• સંપૂર્ણ સંરચના: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁵
• સંક્ષિપ્ત સંરચના: [Ar] 3d¹⁰ 4s² 4p⁵

કોષ આકૃતિ નિરૂપણ

બ્રોમિન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન ચાર મુખ્ય ઉર્જા કોષોમાં વિતરિત થાય છે:

• K-કોષ (n=1): 2 ઇલેક્ટ્રોન (1s²)
• L-કોષ (n=2): 8 ઇલેક્ટ્રોન (2s² 2p⁶)
• M-કોષ (n=3): 18 ઇલેક્ટ્રોન (3s² 3p⁶ 3d¹⁰)
• N-કોષ (n=4): 7 ઇલેક્ટ્રોન (4s² 4p⁵) – આ સંયોજકતા કોષ છે, જેમાં 7 સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોય છે.

બ્રોમિન માટે આવર્ત વલણો

બ્રોમિન આવર્ત 4 માં સમૂહ 17 નું તત્વ (હેલોજન) છે, અને તેના ગુણધર્મો આ વર્ગીકરણો સાથે સુસંગત છે.

આયનીકરણ એન્થાલ્પી

• પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી: 1140 kJ/mol.
  • આ વાયુરૂપ બ્રોમિન પરમાણુમાંથી સૌથી બહારના ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઉર્જા છે. તે તેના નાના કદ અને ઉચ્ચ અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભારને કારણે ઊંચી હોય છે, પરંતુ વધેલા પરમાણુ કદ અને શીલ્ડિંગને કારણે ક્લોરિન કરતાં ઓછી હોય છે.

વિદ્યુતઋણતા

• પૌલિંગ સ્કેલ વિદ્યુતઋણતા: 2.96.
  • બ્રોમિન અત્યંત વિદ્યુતઋણ છે, જોકે ફ્લોરિન અને ક્લોરિન કરતાં ઓછું, કારણ કે તે સમૂહમાં તેની સ્થિતિને કારણે છે. તે રાસાયણિક બંધનમાં ઇલેક્ટ્રોનને મજબૂત રીતે આકર્ષે છે.

ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી

• ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી: -325 kJ/mol.
  • આ એ ઉર્જા છે જે વાયુરૂપ બ્રોમિન પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરવામાં આવે ત્યારે એક ઋણ આયન (Br⁻) બનાવવા માટે મુક્ત થાય છે. ઋણ મૂલ્ય ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા સૂચવે છે, જે સ્થિર ઉમદા વાયુ સંરચના (ક્રિપ્ટોન સાથે આઇસોઇલેક્ટ્રોનિક) પ્રાપ્ત કરવા માટે ઇલેક્ટ્રોન મેળવવાની બ્રોમિનની મજબૂત વૃત્તિ દર્શાવે છે. મોટા પરમાણુ કદને કારણે તે ક્લોરિન કરતાં ઓછું ઋણાત્મક છે.

પરમાણુ ત્રિજ્યા

• સહસંયોજક ત્રિજ્યા: 120 pm
• વાન ડર વાલ્સ ત્રિજ્યા: 185 pm
  • પરમાણુ ત્રિજ્યા સમૂહમાં નીચે તરફ વધે છે અને આવર્તમાં ડાબેથી જમણે ઘટે છે. બ્રોમિનની ત્રિજ્યા ક્લોરિન કરતાં મોટી પરંતુ આયોડિન કરતાં નાની છે.

બ્રોમિનના મુખ્ય ભૌતિક ગુણધર્મો

ઘનતા

• ઘનતા (20°C પર પ્રવાહી): 3.1028 g/cm³

ઓરડાના તાપમાને અવસ્થા

• અવસ્થા: પ્રવાહી (બ્રોમિન એવા બે તત્વોમાંથી એક છે જે ઓરડાના તાપમાને અને પ્રમાણભૂત દબાણે પ્રવાહી હોય છે, બીજું પારો છે).

રંગ

• રંગ: લાલાશ પડતો બદામી. તેની વરાળ પણ લાલાશ પડતી બદામી અને અત્યંત બળતરાકારક હોય છે.

ગલનબિંદુ

• ગલનબિંદુ: -7.2 °C (265.95 K)

ઉત્કલનબિંદુ

• ઉત્કલનબિંદુ: 58.8 °C (331.95 K)