મોલિબ્ડેનમ (Mo): પરમાણુ સંરચના અને રાસાયણિક ગુણધર્મો

મોલિબ્ડેનમ (Mo) ની પરમાણુ મોડેલ વિગતો

મોલિબ્ડેનમ (Mo) એક d-બ્લોક સંક્રાંતિ તત્વ છે.

પરમાણુ ક્રમાંક (Z): 42
દળ ક્રમાંક (A): આશરે 95.96 u (કુદરતી રીતે બનતા મોલિબ્ડેનમનો પરમાણુ દળ, ⁹⁸Mo જેવા સમસ્થાનિકો દ્વારા પ્રભુત્વ ધરાવે છે).
પ્રોટોનની સંખ્યા: 42
ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા: 42 (તટસ્થ પરમાણુમાં)
ન્યુટ્રોનની સંખ્યા: સમસ્થાનિક મુજબ બદલાય છે. સૌથી વધુ પ્રચલિત સમસ્થાનિક ⁹⁸Mo માટે, 98 - 42 = 56 ન્યુટ્રોન હોય છે. સરેરાશ પરમાણુ દળ માટે, આશરે 95.96 - 42 = 53.96 ન્યુટ્રોન હોય છે.
પરમાણુ ત્રિજ્યા (સહસંયોજક): 139 pm

અર્ધ-ભરાયેલા d-ઉપકોષની ઉન્નત સ્થિરતાને કારણે મોલિબ્ડેનમ ઔફબાઉ સિદ્ધાંતનો અપવાદ દર્શાવે છે.

ઇલેક્ટ્રોનિક ગોઠવણી: [Kr] 4d⁵ 5s¹
- આ ગોઠવણી d-ઉપકોષ (અર્ધ-ભરાયેલ) માટે મહત્તમ સ્પિન ગુણાકાર અને 5s ઉપકોષમાં એક જ ઇલેક્ટ્રોન પૂરો પાડે છે, જે [Kr] 4d⁴ 5s² ની સરખામણીમાં વધુ સ્થિરતા તરફ દોરી જાય છે.
કોષ આકૃતિ (ઇલેક્ટ્રોન વિતરણ):
- K-કોષ (n=1): 2 ઇલેક્ટ્રોન (1s²)
- L-કોષ (n=2): 8 ઇલેક્ટ્રોન (2s² 2p⁶)
- M-કોષ (n=3): 18 ઇલેક્ટ્રોન (3s² 3p⁶ 3d¹⁰)
- N-કોષ (n=4): 13 ઇલેક્ટ્રોન (4s² 4p⁶ 4d⁵)
- O-કોષ (n=5): 1 ઇલેક્ટ્રોન (5s¹)
- કુલ ઇલેક્ટ્રોન: 2 + 8 + 18 + 13 + 1 = 42 ઇલેક્ટ્રોન.

સંક્રાંતિ ધાતુ તરીકે, મોલિબ્ડેનમ ચોક્કસ સામયિક પ્રવાહો દર્શાવે છે.

વાયુમય પરમાણુમાંથી ઇલેક્ટ્રોનને દૂર કરવા માટે જરૂરી ઊર્જા.

પ્રથમ આયનીકરણ એન્થાલ્પી (IE₁): 684.3 kJ/mol
બીજી આયનીકરણ એન્થાલ્પી (IE₂): 1560 kJ/mol
પ્રવાહ: ધાતુમય ગુણધર્મને કારણે પ્રમાણમાં ઓછી, પરંતુ આલ્કલી અથવા આલ્કલાઇન અર્થ ધાતુઓ કરતાં વધુ. અસરકારક ન્યુક્લિયર ચાર્જ વધવાને કારણે એક આવર્તમાં વધે છે.

રાસાયણિક બંધનમાં ઇલેક્ટ્રોનને આકર્ષવાની પરમાણુની ક્ષમતાનું માપ (પોલિંગ સ્કેલ).

પોલિંગ વિદ્યુતઋણતા: 2.16
પ્રવાહ: મોલિબ્ડેનમ મધ્યમ વિદ્યુતઋણ છે, જે સંક્રાંતિ ધાતુ માટે લાક્ષણિક છે. તે આવર્ત કોષ્ટકમાં તેની ડાબી બાજુના તત્વો કરતાં વધુ છે પરંતુ તેની જમણી બાજુના અધાતુઓ કરતાં ઓછી છે.

જ્યારે તટસ્થ વાયુમય પરમાણુમાં ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરવામાં આવે છે અને એક ઋણ આયન બને છે ત્યારે થતો ઊર્જાનો ફેરફાર.

ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી: -72 kJ/mol
પ્રવાહ: મોલિબ્ડેનમની ઇલેક્ટ્રોન પ્રાપ્તિ એન્થાલ્પી સહેજ નકારાત્મક હોય છે, જે દર્શાવે છે કે ઇલેક્ટ્રોન સ્વીકારતી વખતે થોડી માત્રામાં ઊર્જા મુક્ત થાય છે. આ ધાતુઓ માટે લાક્ષણિક છે, જે સામાન્ય રીતે અધાતુઓ કરતાં ઇલેક્ટ્રોન માટે ઓછી આકર્ષણ ધરાવે છે.

કેન્દ્રના કેન્દ્રથી સૌથી બહારના ઇલેક્ટ્રોન કોષ સુધીનું અંતર.

સહસંયોજક પરમાણુ ત્રિજ્યા: 139 pm
પ્રવાહ: પરમાણુ ત્રિજ્યા સામાન્ય રીતે એક આવર્તમાં ઘટે છે (અસરકારક ન્યુક્લિયર ચાર્જ વધવાને કારણે) અને એક સમૂહમાં વધે છે (નવા ઇલેક્ટ્રોન કોષો ઉમેરવાને કારણે). d-બ્લોક સંકોચન અસરને કારણે મોલિબ્ડેનમની ત્રિજ્યા તેના આવર્તમાં પ્રમાણમાં સ્થિર રહે છે.