लिथियम (Li) - अणू संरचना आणि रासायनिक गुणधर्म

लिथियम (Li) च्या अणू संरचनेचे तपशील

• मूलद्रव्य चिन्ह: Li
• अणुक्रमांक (Z): 3
  • प्रोटॉनची संख्या: 3
  • इलेक्ट्रॉनची संख्या: 3 (उदासीन अणूमध्ये)
• वस्तुमान क्रमांक (A): अंदाजे 7 (सर्वात सामान्य समस्थानिक, लिथियम-7 साठी)
  • न्यूट्रॉनची संख्या: 4 (वस्तुमान क्रमांक - अणुक्रमांक = 7 - 3)
• अणुचा आकार (धातूचा त्रिज्येचा): 152 pm

इलेक्ट्रॉनिक संरूपण आणि कवच आकृती प्रतिनिधित्व

• इलेक्ट्रॉनिक संरूपण: 1s² 2s¹
• कवच आकृती प्रतिनिधित्व:
  • K-कवच (पहिले कवच): 2 इलेक्ट्रॉन असतात (पूर्ण भरलेले).
  • L-कवच (दुसरे कवच): 1 इलेक्ट्रॉन असतो (संयुजा इलेक्ट्रॉन).
  • ही संरचना दर्शवते की लिथियमच्या सर्वात बाहेरील कवचात (संयुजा कवच) एक इलेक्ट्रॉन असतो, ज्यामुळे ते अत्यंत अभिक्रियाशील बनते आणि हा इलेक्ट्रॉन गमावून +1 आयन बनवण्याची त्याची प्रवृत्ती असते.

लिथियम (Li) साठी आवर्त सारणीतील प्रवृत्ती

• पहिली आयनीकरण एन्थाल्पी (IE₁): 520.2 kJ/mol
  • एकच संयुजा इलेक्ट्रॉन काढून टाकण्यासाठी आवश्यक असलेली ही ऊर्जा आहे. अल्कली धातू असल्याने, लिथियमची पहिली आयनीकरण एन्थाल्पी त्याच आवर्तात असलेल्या मूलद्रव्यांच्या तुलनेत तुलनेने कमी असते, परंतु गट 1 मधील त्याच्या खालील इतर अल्कली धातूंपेक्षा जास्त असते.
• ऋणविद्युतता (पॉलिंग स्केल): 0.98
  • लिथियममध्ये कमी ऋणविद्युतता असते, जी रासायनिक बंधात इलेक्ट्रॉन आकर्षित करण्याऐवजी गमावण्याची त्याची प्रवृत्ती दर्शवते.
• इलेक्ट्रॉन ग्रहण एन्थाल्पी: +59.6 kJ/mol
  • धन मूल्य दर्शवते की उदासीन लिथियम अणूमध्ये इलेक्ट्रॉन जोडण्यासाठी ऊर्जा पुरवावी लागते, जे त्याचा धातूचा गुणधर्म आणि इलेक्ट्रॉन स्वीकारण्याची कमी प्रवृत्ती दर्शवते.
• अणु त्रिज्या: 152 pm
  • गट 1 मधील पहिले मूलद्रव्य असल्याने, लिथियमची अणु त्रिज्या अल्कली धातूंमध्ये सर्वात लहान आहे.

लिथियम (Li) चे प्रमुख भौतिक गुणधर्म

• घनता: 0.534 g/cm³ (20°C वर)
  • लिथियम हा सर्वात हलका ज्ञात धातू आहे.
• प्रमाणित तापमान आणि दाबावर (STP) अवस्था: स्थायू
• रंग: चांदीसारखा पांढरा (नवीन कापल्यावर, हवेत ऑक्साईड तयार झाल्यामुळे लवकरच निस्तेज राखाडी किंवा काळा होतो).
• द्रवणांक: 180.5 °C
  • धातूसाठी लिथियमचा द्रवणांक तुलनेने कमी असतो, परंतु अल्कली धातूंमध्ये तो सर्वाधिक आहे.
• उत्कलनांक: 1342 °C