ऱ्होडियम (Rh) उजळणी मार्गदर्शक

ऱ्होडियम (Rh)

ऱ्होडियम (Rh) हा एक दुर्मिळ, चंदेरी-पांढरा, कठीण आणि रासायनिकदृष्ट्या निष्क्रिय संक्रमण धातू आहे, जो आवर्त सारणीतील गट 9 आणि आवर्त 5 शी संबंधित आहे. हा प्लॅटिनम गटातील धातू आहे.

अणु मॉडेल तपशील

• अणुअंक (Z): 45
  • प्रोटॉनची संख्या: 45
  • इलेक्ट्रॉनची संख्या: 45 (उदासीन अणूमध्ये)
• अणुवस्तुमान (सरासरी): 102.90550 u
• समस्थानिक: सर्वात स्थिर आणि सामान्य समस्थानिक ऱ्होडियम-103 ($^\{103\}\text\{Rh\}$) आहे.
  • $^\{103\}\text\{Rh\}$ मधील न्यूट्रॉनची संख्या: 103 - 45 = 58
• अणूचा आकार (धातूचा त्रिज्या): 134 pm

इलेक्ट्रॉनिक संरूपण आणि कवच आकृती प्रतिनिधित्व

• इलेक्ट्रॉनिक संरूपण: [Kr] 4d⁸ 5s¹
  • विस्तारित: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 3d¹⁰ 4s² 4p⁶ 4d⁸ 5s¹
• कवच आकृती प्रतिनिधित्व:
  • K-कवच (n=1): 2 इलेक्ट्रॉन
  • L-कवच (n=2): 8 इलेक्ट्रॉन
  • M-कवच (n=3): 18 इलेक्ट्रॉन
  • N-कवच (n=4): 16 इलेक्ट्रॉन (ज्यात 4s² 4p⁶ 4d⁸ यांचा समावेश आहे)
  • O-कवच (n=5): 1 इलेक्ट्रॉन (ज्यात 5s¹ यांचा समावेश आहे)
  • टीप: 4d⁸ 5s¹ संरूपण हे औफबाऊ तत्त्वाचा अपवाद आहे, जिथे 5s कक्षेतील एक इलेक्ट्रॉन 4d कक्षेत स्थलांतरित होतो. यामुळे अधिक स्थिर संरूपण प्राप्त होते (जवळजवळ अर्धवट भरलेले किंवा पूर्णपणे भरलेले d-उपशेल, जरी 4d⁸ तसे नसले तरी, 4d⁷ 5s² पेक्षा ते ऊर्जादृष्ट्या अधिक पसंत केले जाते).

आवर्ती प्रवृत्ती

• आयनन एन्थाल्पी (IE):
  • पहिली आयनन एन्थाल्पी (IE₁): 719.7 kJ/mol (उदासीन वायू अणूमधून पहिला इलेक्ट्रॉन काढण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा).
  • दुसरी आयनन एन्थाल्पी (IE₂): 1740 kJ/mol (दुसरा इलेक्ट्रॉन काढण्यासाठी आवश्यक ऊर्जा).
• ऋणविद्युतता:
  • पॉलिंग स्केल: 2.28 (रासायनिक बंधात इलेक्ट्रॉन आकर्षित करण्याची तुलनेने जास्त प्रवृत्ती दर्शवते, जे उदात्त धातूंचे वैशिष्ट्य आहे).
• इलेक्ट्रॉन ग्रहण एन्थाल्पी: सामान्यतः धनात्मक (उष्माग्राही), जे अतिरिक्त इलेक्ट्रॉनसाठी कमी आकर्षण दर्शवते. त्यामुळे, जेव्हा इलेक्ट्रॉन ग्रहण केला जातो तेव्हा ऊर्जा उत्सर्जित न होता शोषली जाते.
• अणु त्रिज्या: 134 pm (धातूची त्रिज्या). d-ब्लॉकमधील त्याच्या स्थानाशी सुसंगत, संक्रमण धातूंच्या वैशिष्ट्यपूर्ण अणु त्रिज्या दर्शवते.

प्रमुख भौतिक गुणधर्म

• घनता: 12.41 g/cm³ (20 °C ला)
• प्रमाण तापमान आणि दाब (STP) वरील अवस्था: घन
• रंग: चंदेरी-पांढरा, चमकदार
• द्रवणांक: 1964 °C (2237 K)
• उत्कलनांक: 3695 °C (3968 K)
• स्फटिकाची रचना: फलक-केंद्रित घनीय (FCC)