All Americium (Am) Guides
Revision Guide Class 10-12 / JEE / NEET

అమెరీషియం (Am): పునశ్చరణ గైడ్

By Periodic Table India
CBSE / JEE Prep Notes
- chemistry - americium - actinide - radioactive - revision

అమెరీషియం (Am) పరిచయం

అమెరీషియం (Am) అనేది ఒక సంశ్లేషణ చేయబడిన (synthetic), రేడియోధార్మిక, మరియు ట్రాన్స్‌యూరేనిక్ రసాయన మూలకం. ఇది ఆక్టినైడ్ శ్రేణిలోని నాల్గవ మూలకం. అమెరీషియం దాని అధిక పరమాణు ద్రవ్యరాశి (atomic mass) కారణంగా ఒక భారీ మూలకంగా, మరియు భూమిపై సహజంగా గణనీయమైన పరిమాణంలో లభించనందున, ప్రధానంగా అణు రియాక్టర్లలో కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి చేయబడినందున, ఒక అరుదైన మూలకంగా వర్గీకరించబడింది. దీని పేరు యూరోపియంకు సారూప్యంగా అమెరికాస్ నుండి ఉద్భవించింది.

ఆవర్తన పట్టికలో స్థానం

ఆవర్తన పట్టికలో అమెరీషియం స్థానం దాని అనేక ప్రాథమిక రసాయన మరియు భౌతిక లక్షణాలను నిర్వచిస్తుంది.

ముఖ్య వివరాలు

  • పరమాణు సంఖ్య (Z): 95
  • గ్రూపు: వర్తించదు (f-బ్లాక్ మూలకం, ఆక్టినైడ్ శ్రేణిలో భాగం)
  • పీరియడ్: 7
  • బ్లాక్: f-బ్లాక్
  • ఎలక్ట్రానిక్ కాన్ఫిగరేషన్: [Rn] 5f^7 7s^2

రేడియోధార్మికత & స్థిరత్వం

అమెరీషియం యొక్క అన్ని ఐసోటోపులు రేడియోధార్మికమైనవి. దాని రేడియోధార్మిక స్వభావం దాని నిర్వహణ, అనువర్తనాలు మరియు పర్యావరణ పరిగణనలను నిర్దేశిస్తుంది.

ఐసోటోపిక్ సమాచారం

  • అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోప్: అమెరీషియం-243 (\textsuperscript\{243\}Am)
    • అర్థాయుష్షు (t_\{1/2\}): 7,370 సంవత్సరాలు
    • ప్రాథమిక క్షయం రకం: ఆల్ఫా క్షయం (\alpha క్షయం)
    • క్షయం సమీకరణం: \textsuperscript\{243\}_\{95\}Am \rightarrow \textsuperscript\{239\}_\{93\}Np + \textsuperscript\{4\}_\{2\}He (ఆల్ఫా కణం)
  • సాధారణంగా ఉపయోగించే ఐసోటోప్: అమెరీషియం-241 (\textsuperscript\{241\}Am)
    • అర్థాయుష్షు (t_\{1/2\}): 432.2 సంవత్సరాలు
    • ప్రాథమిక క్షయం రకం: ఆల్ఫా క్షయం (\alpha క్షయం)
    • క్షయం సమీకరణం: \textsuperscript\{241\}_\{95\}Am \rightarrow \textsuperscript\{237\}_\{93\}Np + \textsuperscript\{4\}_\{2\}He (ఆల్ఫా కణం)
  • చిన్న క్షయం మోడ్: సహజ విచ్ఛిత్తి (spontaneous fission) అనేది భారీ అమెరీషియం ఐసోటోపులకు ఒక చిన్న క్షయం మార్గం.

శాస్త్రీయ ప్రాముఖ్యత

అమెరీషియం ప్రత్యేకంగా కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది మరియు దాని రేడియోధార్మిక లక్షణాల కారణంగా ప్రత్యేక అనువర్తనాలను కలిగి ఉంది.

ఉత్పత్తి మరియు ఉపయోగాలు

  • సంశ్లేషణ ఉత్పత్తి: అమెరీషియంను మొదట 1944లో యూనివర్సిటీ ఆఫ్ చికాగోలోని మెటలర్జికల్ లాబొరేటరీ (ప్రస్తుతం ఆర్గాన్ నేషనల్ లాబొరేటరీ) వద్ద గ్లెన్ టి. సీబోర్గ్ బృందం సంశ్లేషణ చేసింది. ఇది అణు రియాక్టర్లలో ప్లూటోనియం ఐసోటోపుల ద్వారా వరుస న్యూట్రాన్ క్యాప్చర్ ద్వారా, ఆపై బీటా క్షయం ద్వారా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది.
    • ఉదాహరణ: \textsuperscript\{239\}_\{94\}Pu + 2n \rightarrow \textsuperscript\{241\}_\{94\}Pu \xrightarrow\{\beta^-\} \textsuperscript\{241\}_\{95\}Am
  • పరిశోధన ఉపయోగాలు & అనువర్తనాలు:
    • పొగ డిటెక్టర్లు: అనేక అయనీకరణ-రకం పొగ డిటెక్టర్లలో \textsuperscript\{241\}Am క్రియాశీలక భాగం. ఇది ఆల్ఫా కణాలను విడుదల చేస్తుంది, ఇవి రెండు ఎలక్ట్రోడ్‌ల మధ్య గాలిని అయనీకరణం చేసి, తక్కువ విద్యుత్ ప్రవాహాన్ని అనుమతిస్తాయి. పొగ కణాలు ఈ ప్రవాహాన్ని అడ్డుకుని, అలారంను ప్రేరేపిస్తాయి.
    • గామా రే మూలం: \textsuperscript\{241\}Am గామా కిరణాలకు మూలం మరియు పారిశ్రామిక గేజ్‌లలో (ఉదాహరణకు, గాజు, లోహం లేదా కాగితం యొక్క మందాన్ని కొలవడానికి), వైద్య నిర్ధారణ పరికరాలలో (ఉదాహరణకు, ఎముక సాంద్రత కొలిచే పరికరాలు), మరియు అణు స్పెక్ట్రోస్కోపీ పరిశోధనలో ఉపయోగించబడుతుంది.
    • ఆక్టినైడ్ కెమిస్ట్రీ పరిశోధన: ట్రాన్స్‌యూరేనిక్ మూలకాల రసాయన లక్షణాలు మరియు ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకోవడానికి అవసరం, అణు వ్యర్థాల నిర్వహణ మరియు కొత్త అణు ఇంధనాల అభివృద్ధికి తోడ్పడుతుంది.
  • సాధారణ అనువర్తనాల కొరత: దాని ప్రత్యేక ఉపయోగాలను కలిగి ఉన్నప్పటికీ, అమెరీషియంకు విస్తృతమైన సాధారణ అనువర్తనాలు లేవు, ప్రధానంగా దాని తీవ్రమైన రేడియోధార్మికత, అధిక ఉత్పత్తి వ్యయం మరియు రేడియోధార్మిక పదార్థాలను నిర్వహించడం మరియు పారవేయడంతో సంబంధం ఉన్న గణనీయమైన ప్రమాదాల కారణంగా.
Am

Americium (Am)

Atomic Number 95

Interactive Factsheet