Revision Guide • Class 10-12 / JEE / NEET
మోలిబ్డినం (Mo): పరమాణు నిర్మాణం మరియు రసాయన ధర్మాలు
By Periodic Table India
CBSE / JEE Prep Notes
- Molybdenum - Mo - Atomic Structure - Chemical Properties - Periodic Table - d-block elements
మోలిబ్డినం (Mo) యొక్క పరమాణు నమూనా వివరాలు
మోలిబ్డినం (Mo) ఒక d-బ్లాక్ పరివర్తన మూలకం.
- పరమాణు సంఖ్య (Z): 42
- ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A): సుమారుగా 95.96 u (సహజంగా లభించే మోలిబ్డినం యొక్క పరమాణు ద్రవ్యరాశి, ⁹⁸Mo వంటి ఐసోటోపులచే ఆధిపత్యం వహించబడుతుంది).
- ప్రోటాన్ల సంఖ్య: 42
- ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య: 42 (తటస్థ పరమాణువులో)
- న్యూట్రాన్ల సంఖ్య: ఐసోటోప్ను బట్టి మారుతుంది. అత్యధికంగా లభించే ఐసోటోప్ ⁹⁸Mo కొరకు, 98 - 42 = 56 న్యూట్రాన్లు ఉన్నాయి. సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి కొరకు, సుమారుగా 95.96 - 42 = 53.96 న్యూట్రాన్లు.
- పరమాణు వ్యాసార్థం (సమయోజనీయ): 139 pm
ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం మరియు షెల్ రేఖాచిత్రం
సగం నిండిన d-ఉపకక్ష్య యొక్క పెరిగిన స్థిరత్వం కారణంగా మోలిబ్డినం ఔఫ్బౌ నియమానికి మినహాయింపును ప్రదర్శిస్తుంది.
- ఎలక్ట్రాన్ విన్యాసం: [Kr] 4d⁵ 5s¹
- ఈ విన్యాసం d-ఉపకక్ష్య (సగం నిండిన) కోసం గరిష్ట స్పిన్ బహుళత్వాన్ని మరియు 5s ఉపకక్ష్యలో ఒకే ఎలక్ట్రాన్ను అందిస్తుంది, ఇది [Kr] 4d⁴ 5s² తో పోలిస్తే అధిక స్థిరత్వానికి దారితీస్తుంది.
- షెల్ రేఖాచిత్రం (ఎలక్ట్రాన్ల పంపిణీ):
- K-షెల్ (n=1): 2 ఎలక్ట్రాన్లు (1s²)
- L-షెల్ (n=2): 8 ఎలక్ట్రాన్లు (2s² 2p⁶)
- M-షెల్ (n=3): 18 ఎలక్ట్రాన్లు (3s² 3p⁶ 3d¹⁰)
- N-షెల్ (n=4): 13 ఎలక్ట్రాన్లు (4s² 4p⁶ 4d⁵)
- O-షెల్ (n=5): 1 ఎలక్ట్రాన్ (5s¹)
- మొత్తం ఎలక్ట్రాన్లు: 2 + 8 + 18 + 13 + 1 = 42 ఎలక్ట్రాన్లు.
మోలిబ్డినం యొక్క ఆవర్తన ధర్మాలు
ఒక పరివర్తన లోహంగా, మోలిబ్డినం నిర్దిష్ట ఆవర్తన ధర్మాలను ప్రదర్శిస్తుంది.
అయనీకరణ ఎంతాల్పీ (IE)
వాయు స్థితిలో ఉన్న పరమాణువు నుండి ఎలక్ట్రాన్ను తొలగించడానికి అవసరమైన శక్తి.
- మొదటి అయనీకరణ ఎంతాల్పీ (IE₁): 684.3 kJ/mol
- రెండవ అయనీకరణ ఎంతాల్పీ (IE₂): 1560 kJ/mol
- ధోరణి: లోహ స్వభావం కారణంగా సాపేక్షంగా తక్కువ, కానీ క్షార లోహాలు లేదా క్షార మృత్తిక లోహాల కంటే ఎక్కువ. పెరుగుతున్న ప్రభావవంతమైన కేంద్రక ఆవేశం కారణంగా ఒక పీరియడ్లో పెరగుతుంది.
ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ (EN)
రసాయన బంధంలో ఎలక్ట్రాన్లను ఆకర్షించే పరమాణువు యొక్క సామర్థ్యాన్ని కొలిచే కొలమానం (పౌలింగ్ స్కేల్).
- పౌలింగ్ ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ: 2.16
- ధోరణి: మోలిబ్డినం మధ్యస్థ ఎలక్ట్రోనెగటివ్ స్వభావాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఇది పరివర్తన లోహాలకు సాధారణం. ఇది ఆవర్తన పట్టికలో దాని ఎడమ వైపున ఉన్న మూలకాల కంటే ఎక్కువ, కానీ దాని కుడి వైపున ఉన్న అలోహాల కంటే తక్కువ.
ఎలక్ట్రాన్ గ్రహణ ఎంతాల్పీ (EGE)
తటస్థ వాయు స్థితిలో ఉన్న పరమాణువుకు ఎలక్ట్రాన్ను చేర్చినప్పుడు అనయాన్ను ఏర్పరచడానికి జరిగే శక్తి మార్పు.
- ఎలక్ట్రాన్ గ్రహణ ఎంతాల్పీ: -72 kJ/mol
- ధోరణి: మోలిబ్డినం కొద్దిగా ప్రతికూల ఎలక్ట్రాన్ గ్రహణ ఎంతాల్పీని కలిగి ఉంటుంది, ఇది ఎలక్ట్రాన్ను స్వీకరించినప్పుడు తక్కువ మొత్తంలో శక్తి విడుదల అవుతుందని సూచిస్తుంది. ఇది లోహాలకు సాధారణం, ఇవి సాధారణంగా అలోహాల కంటే ఎలక్ట్రాన్ల పట్ల తక్కువ అనుబంధాన్ని కలిగి ఉంటాయి.
పరమాణు వ్యాసార్థం
కేంద్రకం మధ్య నుండి బయటి ఎలక్ట్రాన్ షెల్ వరకు ఉన్న దూరం.
- సమయోజనీయ పరమాణు వ్యాసార్థం: 139 pm
- ధోరణి: పరమాణు వ్యాసార్థం సాధారణంగా ఒక పీరియడ్లో తగ్గుతుంది (పెరుగుతున్న ప్రభావవంతమైన కేంద్రక ఆవేశం కారణంగా) మరియు ఒక గ్రూప్లో పెరుగుతుంది (కొత్త ఎలక్ట్రాన్ షెల్స్ చేరడం వల్ల). d-బ్లాక్ సంకోచ ప్రభావం కారణంగా మోలిబ్డినం యొక్క వ్యాసార్థం దాని పీరియడ్లో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
మోలిబ్డినం యొక్క ముఖ్య భౌతిక ధర్మాలు
- సాంద్రత: 10.28 g/cm³ (20°C వద్ద)
- STP వద్ద స్థితి: ఘన
- రంగు: వెండి-తెలుపు లోహ మెరుపు
- ద్రవీభవన స్థానం (MP): 2623 °C (2896 K)
- బాష్పీభవన స్థానం (BP): 4639 °C (4912 K)
- కాఠిన్యం (మోహ్స్): 5.5
- విద్యుత్ వాహకత: మంచి వాహకం
- ఉష్ణ వాహకత: అధికం