Revision Guide • Class 10-12 / JEE / NEET
ఇట్రియం (Y) - పరమాణు నిర్మాణం మరియు ధర్మాలు
By Periodic Table India
CBSE / JEE Prep Notes
- Yttrium - 'Y' - Atomic Structure - Chemical Properties - Periodic Trends - d-block elements - JEE - NEET - Chemistry
పరమాణు నమూనా వివరాలు
ఇట్రియం (Y) అనేది 39 పరమాణు సంఖ్య కలిగిన రసాయన మూలకం.
ప్రాథమిక కణాలు
- పరమాణు సంఖ్య (Z): 39
- ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A): 89 (అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోప్, ¹⁸⁹Y కొరకు)
- ప్రోటాన్లు: 39
- ఎలక్ట్రాన్లు: 39
- న్యూట్రాన్లు: A - Z = 89 - 39 = 50
పరమాణు పరిమాణం
- లోహ వ్యాసార్థం: 177 pm
- అయానిక వ్యాసార్థం (Y³⁺, సమన్వయ సంఖ్య 6): 90 pm
ఎలక్ట్రానిక్ విన్యాసం & షెల్ రేఖాచిత్రం
ఎలక్ట్రానిక్ విన్యాసం
- పూర్తి ఎలక్ట్రానిక్ విన్యాసం:
1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d¹ - ఉత్కృష్ట వాయువు విన్యాసం:
[Kr] 5s² 4d¹
షెల్ రేఖాచిత్ర ప్రాతినిధ్యం
ఎలక్ట్రాన్లు షెల్స్లో ఈ క్రింది విధంగా పంపిణీ చేయబడతాయి:
- K-షెల్ (n=1): 2 ఎలక్ట్రాన్లు
- L-షెల్ (n=2): 8 ఎలక్ట్రాన్లు
- M-షెల్ (n=3): 18 ఎలక్ట్రాన్లు
- N-షెల్ (n=4): 9 ఎలక్ట్రాన్లు (
4s² 4p⁶ 4d¹) - O-షెల్ (n=5): 2 ఎలక్ట్రాన్లు (
5s²)
ఇది ఇట్రియంకు 5s ఉపషెల్లో రెండు వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు మరియు 4d ఉపషెల్లో ఒక ఎలక్ట్రాన్ ఉన్నాయని సూచిస్తుంది, ఇవి రసాయన బంధంలో పాల్గొనే ప్రాథమిక ఎలక్ట్రాన్లు.
ఆవర్తన ధర్మాలు
అయనీకరణ ఎంథాల్పీ
వాయు స్థితిలో ఉన్న పరమాణువు నుండి ఒక ఎలక్ట్రాన్ను తొలగించడానికి అవసరమైన శక్తి.
- మొదటి అయనీకరణ ఎంథాల్పీ (IE₁): 600 kJ/mol (Y(g) \rightarrow Y⁺(g) + e⁻)
- రెండవ అయనీకరణ ఎంథాల్పీ (IE₂): 1180 kJ/mol (Y⁺(g) \rightarrow Y²⁺(g) + e⁻)
- మూడవ అయనీకరణ ఎంథాల్పీ (IE₃): 1980 kJ/mol (Y²⁺(g) \rightarrow Y³⁺(g) + e⁻)
ఎలక్ట్రోనెగటివిటీ
ఒక పరమాణువు బంధంలో ఉన్న ఎలక్ట్రాన్ జతను ఆకర్షించే ధోరణిని కొలిచే కొలమానం.
- పౌలింగ్ స్కేల్: 1.22
ఎలక్ట్రాన్ లబ్ధి ఎంథాల్పీ
ఒక తటస్థ వాయు పరమాణువుకు ఎలక్ట్రాన్ను చేర్చినప్పుడు అనయాన్ను ఏర్పరచడానికి జరిగే శక్తి మార్పు.
- ఎలక్ట్రాన్ లబ్ధి ఎంథాల్పీ (\Delta H_{_}eg): -30 kJ/mol
పరమాణు వ్యాసార్థం
ఒక పరమాణువు యొక్క పరిమాణం.
- లోహ వ్యాసార్థం: 177 pm
ప్రధాన భౌతిక ధర్మాలు
ఇట్రియం ఒక వెండి-తెలుపు, మెరిసే లోహం, ఇది ఆక్సైడ్ పొర ఏర్పడటం వల్ల గాలిలో సాపేక్షంగా స్థిరంగా ఉంటుంది.
- సాంద్రత: 4.47 g/cm³
- ప్రామాణిక ఉష్ణోగ్రత మరియు పీడనం (STP) వద్ద స్థితి: ఘనపదార్థం
- రంగు: వెండి-తెలుపు
- ద్రవీభవన స్థానం: 1522 °C (1795 K)
- మరుగు స్థానం: 3345 °C (3618 K)