బేరియం పరమాణు నిర్మాణంపై అవగాహన
బేరియం (Ba) ఒక వెండి-తెలుపు క్షార మృత్తికా లోహం, ఇది అధిక రియాక్టివ్గా ఉంటుంది మరియు దాని ప్రత్యేక లక్షణాల ద్వారా గుర్తించబడుతుంది. భారతదేశంలో దీపావళి వంటి పండుగల సమయంలో బాణసంచాలో కనిపించే ప్రకాశవంతమైన ఆకుపచ్చ రంగులను సృష్టించడంలో దీని ఉపయోగం విస్తృతంగా గుర్తించబడింది. బేరియం సమ్మేళనాలు, ముఖ్యంగా బేరియం సల్ఫేట్, వైద్య నిర్ధారణలలో కూడా కీలకమైనవి, X-రే ఇమేజింగ్ ప్రక్రియలలో కాంట్రాస్ట్ ఏజెంట్గా ఉపయోగించబడతాయి.
పరమాణు నిర్మాణ ప్రాథమికాంశాలు
ప్రతి పరమాణువు ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్లను కలిగి ఉన్న కేంద్రకం, దాని చుట్టూ తిరిగే ఎలక్ట్రాన్లతో కూడి ఉంటుంది.
- పరమాణు సంఖ్య (Z): ఈ ప్రాథమిక విలువ ఒక పరమాణువు యొక్క కేంద్రకంలో కనుగొనబడిన ప్రోటాన్ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. తటస్థ పరమాణువుకు, పరమాణు సంఖ్య ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్యకు కూడా సమానం. ఇది ఒక మూలకాన్ని ప్రత్యేకంగా గుర్తిస్తుంది.
- ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A): ఈ విలువ ఒక పరమాణువు యొక్క కేంద్రకంలో ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్ల మొత్తం సంఖ్యను సూచిస్తుంది. ఇది ఒక పూర్ణాంకం మరియు సాధారణంగా ఒక మూలకం యొక్క నిర్దిష్ట ఐసోటోప్తో సంబంధం కలిగి ఉంటుంది. ఆవర్తన పట్టికలో తరచుగా కనుగొనబడే సగటు పరమాణు ద్రవ్యరాశి, ఒక మూలకం యొక్క సహజంగా సంభవించే అన్ని ఐసోటోప్ల ద్రవ్యరాశి సంఖ్యల యొక్క భార సగటు.
బేరియం లోని ఉప-పరమాణు కణాల సంఖ్య
బేరియంకు, పరమాణు చిహ్నం Ba.
- బేరియం యొక్క పరమాణు సంఖ్య (Z) 56. దీని అర్థం ప్రతి బేరియం పరమాణువులో 56 ప్రోటాన్లు ఉంటాయి.
- తటస్థ బేరియం పరమాణువులో, ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ప్రోటాన్ల సంఖ్యకు సమానం. అందువల్ల, ఒక తటస్థ బేరియం పరమాణువులో 56 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి.
- బేరియం యొక్క అత్యంత సాధారణ ఐసోటోప్ ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A) 137. న్యూట్రాన్ల సంఖ్యను కనుగొనడానికి, పరమాణు సంఖ్యను ద్రవ్యరాశి సంఖ్య నుండి తీసివేయబడుతుంది: న్యూట్రాన్ల సంఖ్య = ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A) - పరమాణు సంఖ్య (Z) న్యూట్రాన్ల సంఖ్య = 137 - 56 = 81 న్యూట్రాన్లు. (గమనిక: బేరియం యొక్క విభిన్న ఐసోటోప్లు వేర్వేరు న్యూట్రాన్ల సంఖ్యను కలిగి ఉంటాయి, అయితే ప్రోటాన్లు మరియు ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య బేరియంకు స్థిరంగా ఉంటుంది.)
బేరియం యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్
ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ఒక పరమాణువు లేదా అణువులోని ఎలక్ట్రాన్ల పంపిణీని పరమాణు లేదా అణు ఆర్బిటాల్స్లో వివరిస్తుంది. కేంద్రకం చుట్టూ అందుబాటులో ఉన్న శక్తి స్థాయిలు మరియు సబ్లెవెల్స్ను ఎలక్ట్రాన్లు ఎలా నింపుతాయో ఇది వివరణాత్మకంగా తెలియజేస్తుంది.
బేరియం (పరమాణు సంఖ్య 56) కోసం, ఎలక్ట్రాన్లు క్రింది విధంగా అమర్చబడి ఉంటాయి:
-
పూర్తి ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^{10} 4p^6 5s^2 4d^{10} 5p^6 6s^2$
-
సంక్షిప్త (ఉత్కృష్ట వాయువు) ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్: సరళీకరణ కోసం, బేరియంకు ముందున్న ఉత్కృష్ట వాయువు, జెనాన్ (Xe, పరమాణు సంఖ్య 54) యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ఒక కోర్గా ఉపయోగించబడుతుంది. జెనాన్ కోసం కాన్ఫిగరేషన్ $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 4s^2 3d^{10} 4p^6 5s^2 4d^{10} 5p^6$. కాబట్టి, బేరియం కోసం సంక్షిప్త ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్: $[Xe] 6s^2$
వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు
వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఒక పరమాణువు యొక్క బయటి షెల్లో ఉన్న ఎలక్ట్రాన్లు. ఈ ఎలక్ట్రాన్లు ప్రధానంగా రసాయన బంధంలో పాల్గొంటాయి మరియు ఒక మూలకం యొక్క రసాయన లక్షణాలు మరియు రియాక్టివిటీని నిర్ణయిస్తాయి.
బేరియం యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్, $[Xe] 6s^2$ నుండి, బయటి షెల్ 6వ షెల్. ఈ షెల్లో, $6s$ ఆర్బిటాల్లో రెండు ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నాయి. కాబట్టి, బేరియంకు 2 వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నాయి. ఈ లక్షణం బేరియంను ఆవర్తన పట్టికలోని గ్రూప్ 2లో ఉంచుతుంది, దీనిని క్షార మృత్తికా లోహాలు అంటారు, ఇవి ఈ రెండు వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లను సులభంగా కోల్పోయి +2 కాటయాన్ను ఏర్పరుస్తాయి.