కాడ్మియం పరిచయం: వెండి రంగు మూలకం
కాడ్మియం, దీని రసాయన సంకేతం Cd మరియు పరమాణు సంఖ్య 48, ఒక మెత్తని, సాగే గుణం గల, తీగలుగా సాగే మరియు వెండి-తెలుపు రంగులో ఉండే లోహం. ఇది జింక్ మరియు మెర్క్యూరీతో పాటు ఆవర్తన పట్టికలోని 12వ సమూహానికి చెందినది. దాని స్వచ్ఛమైన రూపంలో, కాడ్మియంను కత్తితో సులభంగా కత్తిరించవచ్చు.
కాడ్మియం ఆవిష్కరణ
కాడ్మియం మూలకాన్ని 1817లో జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త ఫ్రెడ్రిక్ స్ట్రోమేయర్ కనుగొన్నారు. అతను జింక్ కార్బోనేట్లో (కాలామైన్ అని కూడా పిలుస్తారు), మలినంగా దీనిని కనుగొన్నాడు, దీనిని ఔషధ ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగిస్తున్నారు. ఆ సమయంలో, కొన్ని కాలామైన్ బ్యాచ్లను వేడిచేసినప్పుడు అవి పసుపు రంగులోకి మారడం వల్ల కలుషితమయ్యాయని ఫార్మసిస్ట్లు అనుమానించారు, ఇది స్వచ్ఛమైన జింక్ కార్బోనేట్ యొక్క లక్షణం కాదు. స్ట్రోమేయర్ ఈ పసుపు రంగు కలిసిన నమూనాల నుండి కొత్త మూలకాన్ని వేరు చేసి, దానిని ఒక ప్రత్యేక లోహ పదార్ధంగా గుర్తించారు.
పేరు వెనుక చరిత్ర
“కాడ్మియం” అనే పేరు లాటిన్ పదం “cadmia” మరియు పురాతన గ్రీకు పదం “kadmeia” నుండి ఉద్భవించింది, ఇది కాలామైన్ను సూచిస్తుంది, ఇది జింక్ తీసిన ధాతువు. కాలామైన్ తరచుగా థెబ్స్ సమీపంలోని గుహలలో కనుగొనబడింది, ఇది పౌరాణిక హీరో క్యాడ్మస్ చేత స్థాపించబడిందని నమ్ముతున్న ఒక పురాతన గ్రీకు నగరం. అందువల్ల, ఈ మూలకానికి దాని ఆవిష్కరణకు దారితీసిన ఖనిజం పేరు పెట్టబడింది.
కాడ్మియం గురించి త్వరిత వాస్తవాలు
- కాడ్మియం అత్యంత విషపూరితమైనది, మరియు దీనికి తక్కువ మొత్తంలో గురైనప్పటికీ, జీవులకు హానికరం.
- ఇది తరచుగా జింక్ ధాతువులతో పాటు లభిస్తుంది, ఉదాహరణకు రాజస్థాన్ వంటి భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాలలో త్రవ్వకాలు జరిపే ప్రదేశాలలో భారీ జింక్ నిక్షేపాలు ఉన్నాయి.
- కాడ్మియం సమ్మేళనాలు ఉజ్వలమైన ఎరుపు, నారింజ మరియు పసుపు వర్ణద్రవ్యాలను ఉత్పత్తి చేయడానికి ప్రసిద్ధి చెందాయి, చారిత్రాత్మకంగా పెయింట్లు మరియు ప్లాస్టిక్లలో ఉపయోగించబడ్డాయి, అయితే విషపూరితం కారణంగా వాటి ఉపయోగం ఇప్పుడు పరిమితం చేయబడింది.
- కాడ్మియం యొక్క ముఖ్యమైన అనువర్తనాలలో ఒకటి నికెల్-కాడ్మియం (NiCd) పునర్వినియోగపరచదగిన బ్యాటరీల ఉత్పత్తిలో ఉంది, అయినప్పటికీ పర్యావరణ ఆందోళనల కారణంగా ఇవి దశలవారీగా తొలగించబడుతున్నాయి.
- కాడ్మియం న్యూట్రాన్లను అద్భుతంగా గ్రహిస్తుంది, ఇది అణు రియాక్టర్లలో నియంత్రణ కడ్డీలలో అణు విచ్ఛిత్తి ప్రక్రియను నియంత్రించడానికి ఉపయోగపడుతుంది.