గాలియం పరిచయం: మీ చేతిలో కరిగిపోయే లోహం
గాలియం అంటే ఏమిటి?
గాలియం అనేది ‘Ga’ అనే గుర్తుతో సూచించబడే మరియు 31 పరమాణు సంఖ్యను కలిగి ఉన్న ఒక ఆసక్తికరమైన రసాయన మూలకం. ఇది పోస్ట్-ట్రాన్సిషన్ మెటల్గా వర్గీకరించబడింది, ఘన స్థితిలో మృదువైన, వెండి-తెలుపు పదార్థంగా కనిపిస్తుంది. గాలియం యొక్క అత్యంత విశేషమైన లక్షణాలలో ఒకటి దాని అద్భుతంగా తక్కువ ద్రవీభవన స్థానం. చాలా లోహాలకు ద్రవంగా మారడానికి చాలా అధిక ఉష్ణోగ్రతలు అవసరం అయితే, గాలియం గది ఉష్ణోగ్రతకు కొద్దిగా పైన కరుగుతుంది, తరచుగా చేతిలో పట్టుకుంటే ద్రవంగా మారుతుంది.
ఆవిష్కరణ మరియు నామకరణం
గాలియం ఉనికిని మొదట ప్రఖ్యాత రష్యన్ రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు డిమిత్రి మెండలీవ్ 1871లో అంచనా వేశారు. అతను తన ఆవర్తన పట్టికలో ఒక ఖాళీని గమనించి, అల్యూమినియం క్రింద దాని స్థానం ఆధారంగా దాని లక్షణాలను ఖచ్చితంగా ఊహించి, దానికి “ఎకా-అల్యూమినియం” అని పేరు పెట్టారు. కేవలం నాలుగు సంవత్సరాల తరువాత, 1875లో, ఫ్రెంచ్ రసాయన శాస్త్రజ్ఞుడు పాల్-ఎమిల్ లెకాక్ డి బోయిస్బౌడ్రాన్ స్పెక్ట్రోస్కోపీని ఉపయోగించి ఈ మూలకాన్ని విజయవంతంగా వేరుచేసి గుర్తించారు. అతను తన స్వదేశాన్ని గౌరవిస్తూ కొత్తగా కనుగొనబడిన మూలకానికి “గాలియం” అని పేరు పెట్టాడు, ఎందుకంటే “గాలియా” అనేది ఫ్రాన్స్కు లాటిన్ పదం.
గాలియం గురించి శీఘ్ర వాస్తవాలు
- గాలియం సుమారు 29.76 °C అసాధారణంగా తక్కువ ద్రవీభవన స్థానాన్ని కలిగి ఉంది, అంటే మానవ చేతి వేడిలో పట్టుకుంటే అది కరిగిపోతుంది.
- ఇది ఆధునిక స్మార్ట్ఫోన్లు, కంప్యూటర్లు మరియు భారతదేశంలోని ఇళ్ళు మరియు వీధి దీపాలలో సాధారణంగా ఉపయోగించే ప్రకాశవంతమైన LED లైట్లు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ పరికరాలకు అత్యంత ముఖ్యమైన ఆధునిక సెమీకండక్టర్లలో ఒక కీలక భాగం.
- గాలియం అనేది గాలిన్స్టాన్ (గాలియం, ఇండియం, టిన్) అని పిలువబడే మిశ్రమంలో ఒక భాగం, ఇది గది ఉష్ణోగ్రత వద్ద విషరహిత ద్రవం మరియు కొన్నిసార్లు థర్మామీటర్లలో పాదరసం స్థానంలో ఉపయోగించబడుతుంది.
- ఎక్కువగా లభ్యం కానప్పటికీ, గాలియం బాక్సైట్ ధాతువులో స్వల్ప మొత్తంలో కనుగొనబడుతుంది, ఇది అల్యూమినియం యొక్క ప్రాథమిక వనరు, ఇది భారతదేశంలోని ఒడిశా మరియు ఆంధ్రప్రదేశ్ వంటి ప్రాంతాలలో తవ్వబడుతుంది.
- దాని తక్కువ ద్రవీభవన స్థానం ఉన్నప్పటికీ, గాలియం సుమారు 2204 °C చాలా అధిక మరిగే స్థానాన్ని కలిగి ఉంటుంది, ఇది కొన్ని అధిక-ఉష్ణోగ్రత అనువర్తనాలలో ఉపయోగపడుతుంది.