జెర్మేనియం ఒక ఆకర్షణీయమైన రసాయన మూలకం, దీనిని మెటలాయిడ్గా వర్గీకరించారు. అంటే ఇది లోహాలు మరియు అలోహాల మధ్య ఉండే ధర్మాలను ప్రదర్శిస్తుంది. ఇది మెరిసే, వెండి-తెలుపు రంగులో ఉంటుంది మరియు పెళుసుగా ఉంటుంది.
కనుగొనడం మరియు నామకరణం
జెర్మేనియం ఉనికిని 1871లో ప్రముఖ రష్యన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త డిమిత్రి మెండలీవ్ ముందుగానే ఊహించారు. అతను దీనిని “ఎకాసిలికాన్” అని పిలిచారు మరియు తన కొత్తగా అభివృద్ధి చేసిన ఆవర్తన పట్టికలో దాని స్థానం ఆధారంగా దాని అనేక లక్షణాలను ఖచ్చితంగా అంచనా వేశారు.
జెర్మేనియం యొక్క వాస్తవ ఆవిష్కరణ 1886లో జరిగింది. జర్మన్ రసాయన శాస్త్రవేత్త క్లెమెన్స్ వింక్లర్, అర్గిరోడైట్ అనే అరుదైన ఖనిజం నుండి ఈ మూలకాన్ని వేరు చేశారు, ఇది వెండి జెర్మేనియం సల్ఫైడ్ ఖనిజం. ఈ కొత్త మూలకం ఎకాసిలికాన్ కోసం మెండలీవ్ అంచనాలకు సరిపోయిందని అతను ధృవీకరించారు.
వింక్లర్ తన స్వదేశం జర్మనీకి గౌరవార్థం ఈ మూలకానికి “జెర్మేనియం” అని పేరు పెట్టారు.
ముఖ్య లక్షణాలు మరియు ఉపయోగాలు
జెర్మేనియం భూమి యొక్క పైపొరలో సాపేక్షంగా అరుదైన మూలకం, కానీ దాని ప్రత్యేక లక్షణాలు వివిధ సాంకేతిక అనువర్తనాలలో దీనిని చాలా విలువైనదిగా చేస్తాయి.
జెర్మేనియం గురించి ఐదు త్వరిత వాస్తవాలు:
- జెర్మేనియం అణు సంఖ్య 32 మరియు ఆవర్తన పట్టికలో ‘Ge’ అనే రసాయన చిహ్నంతో సూచించబడుతుంది.
- ఇది సెమీకండక్టర్, అంటే ఇది ఇన్సులేటర్ కంటే విద్యుత్ను మెరుగ్గా ప్రసారం చేస్తుంది కానీ స్వచ్ఛమైన లోహం వలె కాదు. ఈ లక్షణం ట్రాన్సిస్టర్లు మరియు డయోడ్లు వంటి ఎలక్ట్రానిక్ భాగాల తయారీలో దీనిని చాలా అవసరం చేస్తుంది, ఇవి భారతదేశంలో విస్తృతంగా ఉపయోగించే మొబైల్ ఫోన్లు మరియు కంప్యూటర్ల వంటి అనేక రోజువారీ పరికరాలలో కనిపిస్తాయి.
- ఆప్టికల్ ఫైబర్లను సృష్టించడానికి జెర్మేనియం ఉపయోగించబడుతుంది, ఇవి హై-స్పీడ్ ఇంటర్నెట్ మరియు కమ్యూనికేషన్ నెట్వర్క్ల కోసం కాంతి సంకేతాలను ప్రసారం చేసే చిన్న గాజు పోగులు, భారతదేశం అంతటా గృహాలను మరియు వ్యాపారాలను కలుపుతాయి.
- ఇన్ఫ్రారెడ్ స్పెక్ట్రమ్లో దాని పారదర్శక లక్షణాలు ఇన్ఫ్రారెడ్ ఆప్టిక్స్ కోసం దీనిని ఆదర్శవంతంగా చేస్తాయి. ఇవి నైట్-విజన్ పరికరాలు, థర్మల్ ఇమేజింగ్ కెమెరాలు మరియు అధునాతన శాస్త్రీయ పరికరాలలో ఉపయోగించబడతాయి.
- భారతదేశంలో ప్రాథమిక మూలకంగా విస్తృతంగా తవ్వకాలను జరపనప్పటికీ, జెర్మేనియం తరచుగా కొన్ని జింక్ ధాతువుల శుద్ధి సమయంలో మరియు ప్రపంచవ్యాప్తంగా కొన్ని బొగ్గు నిక్షేపాల బూడిద నుండి ఉప-ఉత్పత్తిగా తిరిగి పొందబడుతుంది.