లుటీషియం గురించి అర్థం చేసుకోవడం
లుటీషియం అనేది Lu అనే గుర్తుతో మరియు 71 అనే పరమాణు సంఖ్యతో సూచించబడే ఒక విలక్షణమైన రసాయన మూలకం. ఇది అరుదైన-భూమి మూలకంగా వర్గీకరించబడింది మరియు ఆవర్తన పట్టికలో లాంథనైడ్ శ్రేణిలో చివరి సభ్యుడు. ఈ మూలకాలు భూమి పొరలో ఎల్లప్పుడూ అరుదుగా ఉండవు, కానీ వాటి రసాయన సారూప్యతలు వాటిని వెలికితీసే ప్రక్రియలలో ఒకదాని నుండి మరొకటి వేరుచేయడం చాలా సవాలుతో కూడుకున్నది మరియు ఖరీదైనదిగా చేస్తుంది. ఈ సమూహంలో లుటీషియం స్వయంగా సాపేక్షంగా అరుదైన మరియు సాంద్రమైన మూలకం.
దాని ఆవిష్కరణ మరియు నామకరణం
లుటీషియం గుర్తింపు 1907లో జరిగింది, దీని స్వతంత్ర ఆవిష్కరణ ఇద్దరు శాస్త్రవేత్తలకు ఆపాదించబడింది: ఫ్రాన్స్కు చెందిన జార్జెస్ అర్బైన్ మరియు ఆస్ట్రియాకు చెందిన కార్ల్ ఔర్ వాన్ వెల్స్బాచ్. అప్పటి “ఇట్టెర్బియా” అని పిలువబడే పదార్థం నుండి కొత్త మూలకాలను వేరుచేయడానికి ఇద్దరు పరిశోధకులు చాలా జాగ్రత్తగా పని చేస్తున్నారు. అర్బైన్ ఈ మూలకాన్ని వేరుచేయడంలో విజయం సాధించి, “లుటీషియం” అనే పేరును ప్రతిపాదించారు. ఈ పేరు “లుటీషియా” నుండి ఉద్భవించింది, ఇది ఫ్రాన్స్లోని పారిస్ నగరానికి ప్రాచీన రోమన్ పేరు, రసాయన మూలకాలకు పేర్లు పెట్టడంలో ప్రదేశాలను లేదా వ్యక్తులను గౌరవించడం ఒక సాధారణ పద్ధతి.
లుటీషియం యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు
- స్వరూపం మరియు కాఠిన్యం: లుటీషియం వెండి-తెలుపు లోహంగా కనిపిస్తుంది. ఇది అరుదైన-భూమి లోహాలలో అత్యంత సాంద్రమైన మరియు కఠినమైన మూలకాలలో ఒకటి.
- పరమాణు వివరాలు: ఈ మూలకం 71 పరమాణు సంఖ్యను కలిగి ఉంది మరియు Lu అనే రసాయన చిహ్నంతో సూచించబడుతుంది. దీని పరమాణు ద్రవ్యరాశి సుమారు 174.9668 పరమాణు ద్రవ్యరాశి యూనిట్లు.
- వైద్య అనువర్తనాలు: లుటీషియం-177 అనే ఒక నిర్దిష్ట రేడియోధార్మిక ఐసోటోప్, కొన్ని రకాల క్యాన్సర్లకు చికిత్స చేయడానికి లక్ష్యిత రేడియోన్యూక్లైడ్ థెరపీలో ఉపయోగించబడుతుంది. ఈ అధునాతన వైద్య ప్రక్రియ భారతదేశంలోని ప్రధాన మెట్రోపాలిటన్ ప్రాంతాలలోని ప్రత్యేక ఆసుపత్రులలో అందుబాటులో ఉంది.
- ఉత్ప్రేరక విధి: కొన్ని లుటీషియం సమ్మేళనాలు పెట్రోలియం శుద్ధి చేయడంతో సహా వివిధ రసాయన పరిశ్రమలలో ఉత్ప్రేరకాలుగా ఉపయోగించబడతాయి. అవి స్వయంగా వినియోగించబడకుండా రసాయన ప్రతిచర్యలను సులభతరం చేస్తాయి.
- లభ్యత: లుటీషియం సాధారణంగా మోనజైట్ వంటి అరుదైన-భూమి ఖనిజాల నుండి వెలికి తీయబడుతుంది. భారతదేశంలోని తీరప్రాంతాలలో, ముఖ్యంగా కేరళ వంటి రాష్ట్రాలలో మోనజైట్ ఇసుక యొక్క గణనీయమైన నిక్షేపాలు కనిపిస్తాయి.