నియాన్ పరిచయం: “కొత్త” మూలకం
నియాన్ అంటే ఏమిటి?
నియాన్ అనేది Ne అనే గుర్తు మరియు 10 పరమాణు సంఖ్య కలిగిన రసాయన మూలకం. ఇది ఒక ఉత్కృష్ట వాయువు, అంటే ఇది చాలా తక్కువ చర్యాశీలత కలిగిన మూలకాల సమూహానికి చెందినది. సహజ స్థితిలో, నియాన్ రంగులేని, వాసనలేని మరియు రుచిలేని వాయువు. ఇది భూమి వాతావరణంలో అత్యంత అరుదైన మూలకాలలో ఒకటి, పీల్చే గాలిలో కేవలం 0.0018% మాత్రమే ఉంటుంది. దాని కొరత ఉన్నప్పటికీ, విద్యుత్ ప్రవాహం దాని గుండా వెళ్ళినప్పుడు అది ఉత్పత్తి చేసే అద్భుతమైన ఎరుపు-నారింజ కాంతికి ఇది విస్తృతంగా గుర్తింపు పొందింది, బెంగళూరు లేదా కోల్కతా వంటి భారతీయ నగరాల్లోని ప్రకటనల బోర్డులలో ఈ దృగ్విషయం సాధారణంగా కనిపిస్తుంది.
నియాన్ ఆవిష్కరణ
నియాన్ను 1898లో ఇద్దరు బ్రిటిష్ రసాయన శాస్త్రవేత్తలు, సర్ విలియం రామ్సే మరియు మోరిస్ డబ్ల్యూ. ట్రావర్స్ కనుగొన్నారు. వారు మరొక ఉత్కృష్ట వాయువు, క్రిప్టాన్ను వేరు చేసిన వెంటనే దీనిని కనుగొన్నారు. రామ్సే మరియు ట్రావర్స్ గాలి నమూనాను ద్రవంగా మారే వరకు చల్లబరచడం ద్వారా, ఆపై నెమ్మదిగా ద్రవ గాలిని వేడి చేయడం ద్వారా మరియు వివిధ ఉష్ణోగ్రతల వద్ద మరిగిపోయిన వాయువులను సేకరించడం ద్వారా నియాన్ను పొందారు. కొత్తగా వేరు చేయబడిన వాయువు యొక్క స్పెక్ట్రమ్ను పరిశీలించినప్పుడు, వారు ఒక విలక్షణమైన ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు కాంతిని గమనించారు, ఇది ఒక కొత్త మూలకం అని నిర్ధారించింది.
పేరు మూలం
సర్ విలియం రామ్సే 13 ఏళ్ల కుమారుడు కొత్తగా కనుగొన్న మూలకానికి “నియాన్” అనే పేరును సూచించాడు. ఈ పేరు గ్రీకు పదం “నియోస్” నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం “కొత్త”. ఇది ఇంతకు ముందు తెలియని మూలకాన్ని కనుగొనడం యొక్క ఉత్సాహాన్ని ఖచ్చితంగా సంగ్రహించింది.
నియాన్ గురించి త్వరిత వాస్తవాలు
- వాయు నియాన్ గుండా విద్యుత్ ప్రవాహం వెళ్ళినప్పుడు, అది ప్రకాశవంతమైన ఎరుపు-నారింజ కాంతిని విడుదల చేస్తుంది, ఇది ప్రకాశవంతమైన సంకేతాలకు (illuminated signs) అనువైనది.
- నియాన్ రెండవ తేలికైన ఉత్కృష్ట వాయువు, హీలియం కంటే మాత్రమే బరువుగా ఉంటుంది.
- ఉత్కృష్ట వాయువు కావడం వల్ల, నియాన్ సాధారణ పరిస్థితులలో ఇతర మూలకాలతో రసాయన సమ్మేళనాలను సులభంగా ఏర్పరచదు.
- భూమి వాతావరణంలో తక్కువ మొత్తంలో కనిపించినప్పటికీ, నియాన్ ద్రవ్యరాశి ద్వారా విశ్వంలో ఐదవ అత్యంత సమృద్ధిగా లభించే రసాయన మూలకం.
- ప్రకటనల బోర్డులతో పాటు, నియాన్ అధిక-వోల్టేజ్ సూచికలు (high-voltage indicators), మెరుపు నిరోధకాలు (lightning arresters) మరియు కొన్ని రకాల లేజర్లలో ఉపయోగించబడుతుంది.