बोहरीयम समजून घेणे: एक कृत्रिम मूलद्रव्य
बोहरीयम (Bh), ज्याचा अणुअंक १०७ आहे, एक कृत्रिम रासायनिक मूलद्रव्य आहे. हे प्रयोगशाळांमध्ये अणुभट्टी अभिक्रियेद्वारे (nuclear reactions) तयार केले जाते आणि ते पृथ्वीवर नैसर्गिकरित्या आढळत नाही. बोहरीयमचे सर्व ज्ञात समस्थानिक (isotopes) अत्यंत किरणोत्सर्गी (radioactive) आहेत, त्यांचे अर्ध-आयुष्य (half-lives) खूप कमी असते, साधारणपणे मिलीसेकंदांमध्ये मोजले जाते. ही अत्यंत अस्थिरता आणि कमी अस्तित्व यामुळे त्याचे स्थूल भौतिक गुणधर्म (bulk physical properties) प्रत्यक्षपणे निरीक्षण करणे आणि मोजणे अत्यंत आव्हानात्मक, नव्हे तर अशक्य आहे. त्यामुळे, चर्चा केलेले भौतिक गुणधर्म प्रामुख्याने सैद्धांतिक अंदाजे (theoretical predictions) आणि आवर्त सारणीतील (periodic table) त्याच्या स्थानावर आधारित आहेत.
वर्गीकरण
बोहरीयमला धातू म्हणून वर्गीकृत केले आहे. ते आवर्त सारणीतील गट ७ आणि आवर्त ७ मध्ये येते, ज्यामुळे ते संक्रमण धातूंमध्ये (transition metals) समाविष्ट होते. त्याच्या रासायनिक वर्तनाची तुलना र्हेनियम (Re) या चांगल्या प्रकारे वैशिष्ट्यीकृत संक्रमण धातूशी केली जाते.
अंदाजित भौतिक गुणधर्म
त्याच्या अतिजड (superheavy) आणि अत्यंत किरणोत्सर्गी स्वरूपामुळे, बोहरीयम कधीही इतक्या मोठ्या प्रमाणात तयार केले गेले नाही की त्याचे रंग, पोत किंवा अवस्था यांसारख्या स्थूल भौतिक गुणधर्मांचे थेट निरीक्षण करता येईल. खालील वर्णन सैद्धांतिक अनुमान (theoretical extrapolations) आहेत:
रंग आणि पोत
त्याच्या धातूच्या वर्गीकरणावर आणि त्याच्या गटातील इतर संक्रमण धातूंशी (जसे की मॅंगनीज, टेक्नेशियम आणि र्हेनियम) असलेल्या समानतेवर आधारित, बोहरीयम त्याच्या काल्पनिक स्थूल स्वरूपात चांदीसारखे पांढरे किंवा राखाडी, चमकदार धातू असेल असे भाकीत केले आहे. त्याचे पोत, जर ते पाहिले असते, तर ते इतर जड धातूं प्रमाणे घन आणि धातूचे (solid and metallic) असण्याची शक्यता आहे.
खोलीच्या तापमानावर अवस्था
बोहरीयम खोलीच्या तापमानावर (सुमारे २५°C) घन असेल असा अंदाज आहे. हे भाकीत गट ७ मधील इतर ज्ञात धातूंच्या वर्तनाशी आणि आवर्त सारणीतील जड मूलद्रव्यांच्या सामान्य प्रवृत्तीशी सुसंगत आहे, जी सामान्यतः वातावरणीय परिस्थितीत घन असतात.
द्रवणांक आणि उत्कलनांक
बोहरीयमचे द्रवणांक (melting point) आणि उत्कलनांक (boiling point) प्रायोगिकरित्या निर्धारित करणे शक्य नाही कारण त्याचे अर्ध-आयुष्य कमी आहे आणि ते अत्यंत कमी प्रमाणात तयार केले जाते. तथापि, सैद्धांतिक नमुन्यांवर (theoretical models) आणि इतर संक्रमण धातूंमध्ये (transition metals) दिसून आलेल्या प्रवृत्तींवर आधारित, बोहरीयमचे द्रवणांक आणि उत्कलनांक तुलनेने जास्त असण्याची अपेक्षा आहे, जे मजबूत धातू बंध (strong metallic bonding) असलेल्या धातू मूलद्रव्यांचे वैशिष्ट्य आहे.
- द्रवणांक: प्रायोगिकरित्या अनिश्चित. जास्त असण्याची शक्यता आहे.
- उत्कलनांक: प्रायोगिकरित्या अनिश्चित. जास्त असण्याची शक्यता आहे.