मँगनीजचे वर्गीकरण
मँगनीज (Mn) हे संक्रमण धातू म्हणून वर्गीकृत केले जाते. ते आवर्त सारणीतील गट 7 आणि आवर्त 4 मध्ये स्थित आहे. एक धातू म्हणून, ते विशिष्ट धातूचे गुणधर्म दर्शवते.
भौतिक स्वरूप
रंग आणि चकाकी
मँगनीज सामान्यतः चांदी-राखाडी धातू म्हणून दिसते. नुकतेच कापल्यावर किंवा पॉलिश केल्यावर, ते चमकदार धातूची चकाकी दर्शवते, जी हवेच्या संपर्कात आल्यावर ऑक्सिडेशनमुळे खराब होऊ शकते.
पोत
मँगनीज धातूचा पोत सामान्यतः कठीण असतो. तथापि, ते लक्षणीयरीत्या ठिसूळ देखील आहे, याचा अर्थ ते ताणल्यावर विकृत होण्याऐवजी सहजपणे तुटू शकते किंवा भंग पावू शकते.
द्रव्याची अवस्था आणि घनता
खोलीच्या तापमानावर अवस्था
मानक खोलीच्या तापमानावर (सुमारे 25 °C), मँगनीज घन अवस्थेत अस्तित्वात असते.
घनता
मँगनीज हा तुलनेने घन धातू आहे, ज्याची सामान्य घनता अंदाजे 7.47 ग्रॅम प्रति घन सेंटीमीटर (g/cm³) आहे.
औष्णिक गुणधर्म
वितळण बिंदू
मँगनीजचा वितळण बिंदू अंदाजे 1246 अंश सेल्सिअस (°C) आहे. हा तुलनेने उच्च वितळण बिंदू अनेक संक्रमण धातूंचे वैशिष्ट्य आहे.
उत्कलन बिंदू
मँगनीजचा उत्कलन बिंदू अंदाजे 2061 अंश सेल्सिअस (°C) आहे. हे त्याच्या संरचनेतील मजबूत धातू बंध दर्शवते.
इतर भौतिक गुणधर्म
कठीणता
मँगनीज एक कठीण धातू आहे, मोहस खनिज कठीणता स्केलवर सुमारे 6 व्या स्थानावर आहे. त्याच्या कठीणपणा असूनही, त्याची अंगभूत ठिसूळता हे एक महत्त्वपूर्ण भौतिक वैशिष्ट्य आहे.
विद्युत चालकता
एक धातू म्हणून, मँगनीज विजेचा चांगला वाहक आहे. त्याची विद्युत चालकता तांबे किंवा चांदीसारख्या काही इतर सामान्य धातूंपेक्षा कमी आहे, परंतु तरीही ती लक्षणीय आहे.
भारतात उपलब्धता
भारतात मँगनीज खनिजाचे महत्त्वपूर्ण साठे आहेत, विशेषतः ओडिशा, कर्नाटक, मध्य प्रदेश आणि महाराष्ट्र यांसारख्या राज्यांमध्ये. हे खनिजे देशातील पोलाद उत्पादनासह विविध औद्योगिक अनुप्रयोगांसाठी महत्त्वपूर्ण आहेत.