प्रासिओडिमियमचे वर्गीकरण
प्रासिओडिमियम (Pr), ज्याचा अणुक्रमांक ५९ आहे, ते धातू म्हणून वर्गीकृत केलेले रासायनिक मूलद्रव्य आहे. विशेषतः, तो एक दुर्मिळ-मृदा धातू (rare-earth metal) आहे, जो आवर्त सारणीतील लँथेनाइड मालिकेतील आहे. हे वर्गीकरण त्याला त्याच्या विशिष्ट ऑप्टिकल, चुंबकीय आणि इलेक्ट्रोकेमिकल गुणधर्मांसाठी ओळखल्या जाणाऱ्या मूलद्रव्यांमध्ये ठेवते, जे त्याला संक्रमण धातू (transition metals) किंवा अल्कली धातूंपासून (alkali metals) वेगळे करते.
भौतिक वैशिष्ट्ये
स्वरूप आणि पोत
शुद्ध प्रासिओडिमियम धातू चांदीसारखा पांढरा, चमकदार दिसतो. तथापि, हवेच्या संपर्कात आल्यावर, ते सहजपणे ऑक्सिडाइज होते, ज्यामुळे त्याच्या पृष्ठभागावर हिरवट ऑक्साईडचा थर तयार होतो. हे विशिष्ट हिरवट डाग (tarnish) वायूमंडलीय परिस्थितीत या मूलद्रव्याचे एक वेगळे वैशिष्ट्य आहे. हा धातू तुलनेने मऊ असतो, त्यात वर्धनीयता (malleability) आणि तन्यता (ductility) असते, ज्यामुळे योग्य परिस्थितीत त्याला आकार दिला जाऊ शकतो किंवा तारेमध्ये ओढले जाऊ शकते.
खोलीच्या तापमानातील अवस्था
मानक खोलीच्या तापमानावर, अंदाजे २०-२५ अंश सेल्सिअसवर, प्रासिओडिमियम घन अवस्थेत असते.
औष्णिक गुणधर्म
प्रासिओडिमियमचा वितळणबिंदू अंदाजे ९३५ अंश सेल्सिअस असतो. त्याचा उत्कलनांक (boiling point) खूप जास्त असतो, जो अंदाजे ३५२० अंश सेल्सिअस असल्याचे अनुमान आहे. हे औष्णिक गुणधर्म धातूंच्या मूलद्रव्यांचे वैशिष्ट्य आहेत, जे त्याच्या स्फटिकासारख्या संरचनेत (crystalline structure) असलेल्या धातूंच्या बंधाची (metallic bonding) ताकद दर्शवतात. भारतात दुर्मिळ मृदा खनिजांचे मोठे साठे आहेत, जसे की त्याच्या किनारी प्रदेशात आढळणाऱ्या मोनाझाइट वाळू, जी प्रासिओडिमियमसह विविध दुर्मिळ मृदा मूलद्रव्यांच्या निष्कर्षण (extraction) साठी स्रोत आहेत.