టెక్నీషియం పరిచయం
టెక్నీషియం (Tc) ఒక ఆసక్తికరమైన రసాయన మూలకం, తేలికైన మూలకాలలో ఇది ప్రత్యేకమైనది, ఎందుకంటే ఇది స్థిరమైన ఐసోటోప్లు లేని తేలికైన మూలకం. టెక్నీషియం యొక్క అన్ని ఐసోటోప్లు రేడియోధార్మికమైనవి, అంటే అవి రేడియోధార్మిక క్షయాన్ని పొందుతాయి. దీని పరమాణు సంఖ్య 43. “టెక్నీషియం” అనే పేరు గ్రీకు పదం “టెక్నెటోస్” నుండి వచ్చింది, దీని అర్థం కృత్రిమమైనది, సహజంగా వేరుచేయడం కాకుండా సంశ్లేషణ ద్వారా దాని ప్రారంభ ఆవిష్కరణను ప్రతిబింబిస్తుంది.
ప్రాథమిక సమాచారం
| లక్షణం | విలువ |
|---|---|
| మూలకం చిహ్నం | Tc |
| పరమాణు సంఖ్య (Z) | 43 |
| పరమాణు ద్రవ్యరాశి (అత్యంత స్థిరమైన ఐసోటోప్, Tc-99) | 98.9062 u |
| సమూహం | 7 |
| పీరియడ్ | 5 |
| బ్లాక్ | d-బ్లాక్ |
| వర్గం | పరివర్తన లోహం |
లభ్యత మరియు ప్రాముఖ్యత
టెక్నీషియం భూమి యొక్క క్రస్ట్లో చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది, ప్రధానంగా అణు రియాక్టర్లలో కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి అవుతుంది. యురేనియం మరియు థోరియం యొక్క ఆకస్మిక విచ్ఛిత్తి ఉత్పత్తిగా చాలా తక్కువ మొత్తంలో ఏర్పడుతుంది. దీని అత్యంత ముఖ్యమైన అనువర్తనం అణు వైద్యంలో ఉంది, ముఖ్యంగా మెటాస్టేబుల్ ఐసోటోప్ టెక్నీషియం-99m (⁹⁹ᵐTc). ఈ ఐసోటోప్ దాని తక్కువ అర్ధ-జీవితం మరియు తగిన గామా ఉద్గార లక్షణాల కారణంగా ఎముకల స్కానింగ్లు, కార్డియాక్ స్ట్రెస్ టెస్ట్లు మరియు మూత్రపిండాల స్కానింగ్లు వంటి డయాగ్నస్టిక్ ఇమేజింగ్లో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతుంది. ముంబై, ఢిల్లీ మరియు చెన్నై వంటి ప్రధాన నగరాలతో సహా భారతదేశం అంతటా ఆసుపత్రులు మరియు డయాగ్నస్టిక్ కేంద్రాలు వైద్య ఇమేజింగ్ ప్రక్రియల కోసం ⁹⁹ᵐTc ను తరచుగా ఉపయోగిస్తాయి.
టెక్నీషియం పరమాణు నిర్మాణం
టెక్నీషియం యొక్క పరమాణు నిర్మాణాన్ని అర్థం చేసుకోవడంలో ప్రాథమిక ఉప-పరమాణు కణాలను గుర్తించడం ఉంటుంది: ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లు మరియు ఎలక్ట్రాన్లు, మరియు పరమాణువు లోపల ఎలక్ట్రాన్లు ఎలా అమర్చబడి ఉన్నాయో వివరించడం.
ప్రోటాన్లు, న్యూట్రాన్లు మరియు ఎలక్ట్రాన్లు
టెక్నీషియం యొక్క తటస్థ పరమాణువు కోసం, ప్రత్యేకంగా దాని అత్యంత స్థిరమైన మరియు సాధారణ ఐసోటోప్, టెక్నీషియం-99 (⁹⁹Tc) ను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే:
- పరమాణు సంఖ్య (Z): ఒక మూలకం యొక్క పరమాణు సంఖ్య కేంద్రకంలోని ప్రోటాన్ల సంఖ్యను నిర్ణయిస్తుంది. టెక్నీషియంకు, Z = 43.
- ప్రోటాన్ల సంఖ్య = 43
- ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య: తటస్థ పరమాణువులో, కేంద్రకం యొక్క ధనాత్మక ఆవేశాన్ని సమతుల్యం చేయడానికి ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య ప్రోటాన్ల సంఖ్యకు సమానంగా ఉంటుంది.
- ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య = 43
- న్యూట్రాన్ల సంఖ్య: ద్రవ్యరాశి సంఖ్య (A) కేంద్రకంలోని మొత్తం ప్రోటాన్లు మరియు న్యూట్రాన్ల సంఖ్యను సూచిస్తుంది. టెక్నీషియం-99 కోసం, A = 99. న్యూట్రాన్ల సంఖ్య A - Z గా లెక్కించబడుతుంది.
- న్యూట్రాన్ల సంఖ్య = 99 (ద్రవ్యరాశి సంఖ్య) - 43 (పరమాణు సంఖ్య) = 56
కాబట్టి, టెక్నీషియం-99 యొక్క తటస్థ పరమాణువులో 43 ప్రోటాన్లు, 56 న్యూట్రాన్లు మరియు 43 ఎలక్ట్రాన్లు ఉంటాయి.
ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్
ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ ఒక పరమాణువు లేదా అణువులోని ఎలక్ట్రాన్ల పంపిణీని పరమాణు ఆర్బిటాల్స్లో వివరిస్తుంది. టెక్నీషియం (Z=43) కోసం, ఎలక్ట్రాన్లు ఆఫ్బౌ సూత్రం, హుండ్ నియమం మరియు పౌలి మినహాయింపు సూత్రం ప్రకారం ఆర్బిటాల్స్ను నింపుతాయి.
టెక్నీషియం కోసం పూర్తి ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్: 1s² 2s² 2p⁶ 3s² 3p⁶ 4s² 3d¹⁰ 4p⁶ 5s² 4d⁵
నోబుల్ గ్యాస్ షార్ట్హ్యాండ్ నోటేషన్ను ఉపయోగించి, ఇది మునుపటి నోబుల్ గ్యాస్ (క్రిప్టాన్, Kr, 36 ఎలక్ట్రాన్లతో) చిహ్నం ద్వారా కోర్ ఎలక్ట్రాన్లను సూచిస్తుంది, కాన్ఫిగరేషన్ ఇలా అవుతుంది: [Kr] 4d⁵ 5s²
క్రిప్టాన్ యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్ తర్వాత, 5s సబ్షెల్లో 2 ఎలక్ట్రాన్లు మరియు 4d సబ్షెల్లో 5 ఎలక్ట్రాన్లు ఉన్నాయని ఇది సూచిస్తుంది.
వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు
వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు ఒక పరమాణువు యొక్క బయటి షెల్లోని ఎలక్ట్రాన్లు మరియు ప్రాథమికంగా రసాయన బంధంలో పాల్గొంటాయి. టెక్నీషియం వంటి పరివర్తన లోహాలకు, బయటి ‘s’ సబ్షెల్లోని ఎలక్ట్రాన్లు మరియు బయటి ‘s’ సబ్షెల్ కంటే దిగువన ఉన్న ప్రధాన క్వాంటం సంఖ్య యొక్క పాక్షికంగా నిండిన ‘d’ సబ్షెల్లోని ఎలక్ట్రాన్లు రెండూ వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లుగా పరిగణించబడతాయి.
టెక్నీషియం యొక్క ఎలక్ట్రాన్ కాన్ఫిగరేషన్లో [Kr] 4d⁵ 5s²:
- బయటి ప్రధాన శక్తి స్థాయి n=5 (5s సబ్షెల్).
- పాక్షికంగా నిండిన d సబ్షెల్ 4d.
కాబట్టి, టెక్నీషియంకు వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు 5s ఆర్బిటాల్లోని 2 ఎలక్ట్రాన్లు మరియు 4d ఆర్బిటాల్లోని 5 ఎలక్ట్రాన్లు. మొత్తం వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్లు = 2 (5s నుండి) + 5 (4d నుండి) = 7
ఈ 7 వేలెన్స్ ఎలక్ట్రాన్ల సంఖ్య టెక్నీషియం పీరియాడిక్ పట్టికలోని గ్రూప్ 7 లో ఉండటంతో సరిపోతుంది.