టెక్నీషియం పరిచయం
టెక్నీషియం, Tc అనే సంకేతంతో సూచించబడుతుంది, ఇది 43 పరమాణు సంఖ్య కలిగిన రసాయన మూలకం. ఆవర్తన పట్టికలో దీనికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది, ఎందుకంటే దీని ఐసోటోప్లు అన్నీ రేడియోధార్మికతను కలిగి ఉన్న తేలికైన మూలకం; స్థిరమైన ఐసోటోప్లు ఏవీ లేవు. ప్రకృతిలో కనుగొనబడకుండా, కృత్రిమంగా సంశ్లేషణ చేయబడిన మొదటి మూలకం ఇదే కావడంతో దీని ఆవిష్కరణ ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిని గుర్తించింది.
సహజ లభ్యత మరియు ఉత్పత్తి
భూమిపై కొరత
టెక్నీషియం భూమిపై చాలా అరుదుగా ఉంటుంది. ఇది యురేనియం మరియు థోరియం ధాతువులలో స్వచ్ఛంద విచ్చిత్తి ఉత్పన్నంగా అతి తక్కువ పరిమాణంలో ఉంటుంది, ఇక్కడ భారీ పరమాణు కేంద్రకాలు సహజంగా క్షీణించి విడిపోతాయి. ఆచరణాత్మక వెలికితీతకు ఈ మొత్తాలు చాలా తక్కువ. భూమి వెలుపల, టెక్నీషియం కొన్ని రకాల నక్షత్రాలలో, ముఖ్యంగా ఎరుపు దిగ్గజ నక్షత్రాలలో స్పెక్ట్రోస్కోపికల్గా గుర్తించబడింది, ఇది ఈ ఖగోళ వస్తువులలో అణు సంశ్లేషణ ప్రక్రియలను సూచిస్తుంది.
పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి
ఆచరణాత్మక అనువర్తనాల కోసం, టెక్నీషియం సహజ వనరుల నుండి వెలికితీయబడదు, కానీ ప్రధానంగా అణు రియాక్టర్లలో కృత్రిమంగా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. అత్యంత ముఖ్యమైన మార్గం యురేనియం-235 లక్ష్యాల విచ్ఛిత్తిని కలిగి ఉంటుంది, ఇది వివిధ విచ్ఛిత్తి ఉత్పత్తులను, మోలిబ్డినం-99 (Mo-99) తో సహా అందిస్తుంది. Mo-99 66 గంటల అర్ధ-జీవితాన్ని కలిగి ఉంది మరియు టెక్నీషియం-99m (Tc-99m) గా క్షీణిస్తుంది, ఇది టెక్నీషియం-99 యొక్క ఉత్తేజిత అణు ఐసోమర్.
ఆసుపత్రులు మరియు రేడియోఫార్మసీలు సాధారణంగా Mo-99 ను టెక్నీషియం జనరేటర్ రూపంలో స్వీకరిస్తాయి, దీనిని తరచుగా “Tc-99m జనరేటర్” లేదా “మోలిబ్డినం ఆవు” అని పిలుస్తారు. Tc-99m అప్పుడు ఈ జనరేటర్ నుండి ఉపయోగం పాయింట్ వద్ద “పిండివేయబడుతుంది” లేదా వెలికితీయబడుతుంది. భారతదేశ అణుశక్తి శాఖ (DAE) మరియు దాని యూనిట్లు, బోర్డ్ ఆఫ్ రేడియేషన్ అండ్ ఐసోటోప్ టెక్నాలజీ (BRIT) వంటివి, Mo-99 వంటి వైద్య రేడియోఐసోటోప్ల ఉత్పత్తి మరియు సరఫరాలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి, దేశవ్యాప్తంగా డయాగ్నస్టిక్ అణు వైద్య విధానాలకు మద్దతు ఇస్తాయి.
టెక్నీషియం-99m (Tc-99m) యొక్క ముఖ్యమైన అనువర్తనాలు
టెక్నీషియం-99m ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత విస్తృతంగా ఉపయోగించే వైద్య రేడియోఐసోటోప్, మొత్తం డయాగ్నస్టిక్ అణు వైద్య విధానాలలో సుమారు 80% వాటా దీనిదే. దీని 6 గంటల స్వల్ప అర్ధ-జీవితం మరియు గామా కిరణాలను (బాహ్య కెమెరాల ద్వారా గుర్తించడానికి అనువైనవి) విడుదల చేయడం, అయితే కనిష్ట పార్టిక్యులేట్ రేడియేషన్ను విడుదల చేయడం వంటివి డయాగ్నస్టిక్ ఇమేజింగ్కు ఆదర్శంగా నిలుస్తాయి, తద్వారా రోగికి సాపేక్షంగా తక్కువ రేడియేషన్ బహిర్గతం అయ్యే స్పష్టమైన చిత్రాలను అనుమతిస్తుంది. రోజువారీ జీవితంలో వ్యక్తులు దీనిని నేరుగా నిర్వహించకపోయినప్పటికీ, ఈ వైద్య అనువర్తనాలు సాధారణమైనవి మరియు రోగి సంరక్షణపై తీవ్ర ప్రభావాన్ని చూపుతాయి.
ఎముక స్కానింగ్లు
Tc-99m సాధారణంగా ఫాస్ఫేట్ సమ్మేళనాలలో చేర్చబడుతుంది, వీటిని రోగిలోకి ఇంజెక్ట్ చేస్తారు. ఈ సమ్మేళనాలు అధిక ఎముక టర్నోవర్ ఉన్న ప్రాంతాలలో పేరుకుపోతాయి. Tc-99m ఉపయోగించి ఎముక స్కానింగ్లు పగుళ్లు, ఎముక సంక్రమణలు (ఆస్టియోమైలైటిస్), ప్రాథమిక ఎముక కణితులు మరియు మెటాస్టాసిస్ (ఎముకకు క్యాన్సర్ వ్యాప్తి) ను గుర్తించడంలో కీలకమైనవి.
కార్డియాక్ స్ట్రెస్ టెస్ట్లు
కార్డియాలజీలో, Tc-99m గుండె కండరాలకు రక్త ప్రవాహాన్ని అంచనా వేయడానికి నిర్దిష్ట ఏజెంట్ల (ఉదాహరణకు, సెస్టామిబి లేదా టెట్రోఫోస్మిన్) తో ట్యాగ్ చేయబడుతుంది. కార్డియాక్ స్ట్రెస్ టెస్ట్ల సమయంలో, విశ్రాంతి సమయంలో మరియు వ్యాయామం లేదా ఫార్మకోలాజికల్ ఒత్తిడి తర్వాత ఇమేజింగ్ జరుగుతుంది. ఇది తగ్గిన రక్త ప్రవాహం లేదా మయోకార్డియల్ ఇన్ఫార్క్షన్ (గుండెపోటు) ఉన్న ప్రాంతాలను గుర్తించడం ద్వారా కొరోనరీ ఆర్టరీ వ్యాధిని నిర్ధారించడంలో సహాయపడుతుంది.
థైరాయిడ్ గ్రంథి ఇమేజింగ్
Tc-99m పర్టెక్నెటేట్ థైరాయిడ్ గ్రంథిని ఇమేజింగ్ చేయడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. థైరాయిడ్ గ్రంథి పర్టెక్నెటేట్ అయాన్లను చురుకుగా గ్రహిస్తుంది, అయోడైడ్ గ్రహణాన్ని అనుకరిస్తుంది. ఈ ఇమేజింగ్ థైరాయిడ్ పనితీరును అంచనా వేయడానికి, థైరాయిడ్ నాడ్యూల్స్, గోయిటర్ మరియు హైపర్ థైరాయిడిజం లేదా హైపోథైరాయిడిజం వంటి పరిస్థితులను అంచనా వేయడానికి సహాయపడుతుంది.
మూత్రపిండాల పనితీరు అంచనా
మూత్రపిండాల పనితీరును అంచనా వేయడానికి Tc-99m ను DTPA (డైథైలెనెట్రైఅమైన్పెంటాఅసిటిక్ ఆమ్లం) లేదా MAG3 (మెర్కాప్టోఅసిటైల్ట్రిగ్లైసిన్) వంటి ఏజెంట్లతో కలిపి ఉపయోగించవచ్చు. ఈ రేడియోఫార్మాస్యూటికల్స్ మూత్రపిండాల ద్వారా త్వరగా క్లియర్ చేయబడతాయి, గ్లోమెరులర్ వడపోత రేటు (GFR) లేదా సమర్థవంతమైన రీనల్ ప్లాస్మా ప్రవాహం (ERPF) ను కొలవడానికి మరియు మూత్ర మార్గ అడ్డంకులు లేదా రీనల్ ఆర్టరీ స్టెనోసిస్ను గుర్తించడానికి అనుమతిస్తుంది.
సెంటినెల్ శోషరస కణుపు మ్యాపింగ్
ఆంకాలజీలో, Tc-99m-లేబుల్ చేయబడిన కొల్లాయిడ్లు కణితి చుట్టూ ఇంజెక్ట్ చేయబడతాయి. ఈ కణాలు శోషరస వ్యవస్థలోకి ప్రవేశిస్తాయి, దీనివల్ల శస్త్రవైద్యులు “సెంటినెల్ శోషరస కణుపు(ల)ను” గుర్తించగలుగుతారు, ఇవి ప్రాథమిక కణితి నుండి క్యాన్సర్ కణాలు వ్యాపించే మొదటి శోషరస కణుపులు. ఈ నిర్దిష్ట కణుపుల బయాప్సీ క్యాన్సర్ స్టేజింగ్లో సహాయపడుతుంది, ముఖ్యంగా రొమ్ము క్యాన్సర్ మరియు మెలనోమాలో.
ఇతర ప్రత్యేక అనువర్తనాలు
తుప్పు నిరోధం
టెక్నీషియం, ముఖ్యంగా పర్టెక్నెటేట్ (TcO4-) రూపంలో, ఉక్కుకు అత్యంత ప్రభావవంతమైన తుప్పు నిరోధకంగా పరిశోధించబడింది మరియు ఉపయోగించబడింది. దీని ఉపయోగం ప్రధానంగా క్లోజ్డ్ సిస్టమ్లకు మాత్రమే పరిమితం చేయబడింది, అవి అణు రియాక్టర్ కూలింగ్ సర్క్యూట్లు వంటివి, దాని రేడియోధార్మిక స్వభావం మరియు సంబంధిత ఖర్చులు మరియు భద్రతా కారణాల వల్ల.
ఉత్ప్రేరక పరిశోధన
కొన్ని పరిశోధనలు టెక్నీషియం మరియు దాని సమ్మేళనాల ఉత్ప్రేరక లక్షణాలను అన్వేషించాయి. ఇది కొన్ని రసాయన ప్రతిచర్యలలో ఉత్ప్రేరక కార్యకలాపాలను ప్రదర్శిస్తుంది, కానీ దాని రేడియోధార్మికత మరియు కొరత ఈ రంగంలో విస్తృత పారిశ్రామిక అనువర్తనాన్ని నిరోధిస్తాయి.