નોબેલિયમનો પરિચય
નોબેલિયમ (No) એ 102 પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું કૃત્રિમ કિરણોત્સર્ગી તત્વ છે. તેને સૌપ્રથમ 1966 માં રશિયાના દુબના સ્થિત જોઈન્ટ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ન્યુક્લિયર રિસર્ચના સંશોધકો દ્વારા નિશ્ચિતપણે ઓળખવામાં આવ્યું હતું. તેની અતિશય કિરણોત્સર્ગીતા અને તે અત્યંત સૂક્ષ્મ માત્રામાં ઉત્પન્ન થઈ શકતું હોવાને કારણે, તેના મેક્રોસ્કોપિક ભૌતિક ગુણધર્મો સીધા અવલોકન કરી શકાયા નથી. તેની ભૌતિક લાક્ષણિકતાઓ સંબંધિત તમામ માહિતી સૈદ્ધાંતિક આગાહીઓ અને આવર્ત કોષ્ટકમાં તેના સ્થાન પર આધારિત છે. તેના ટૂંકા અર્ધ-આયુષ્ય આઇસોટોપ્સ તેને અભ્યાસ કરવા માટે અપવાદરૂપે પડકારજનક બનાવે છે. પરિણામે, નોબેલિયમ માટે કોઈ એપ્લિકેશન અથવા સામાન્ય ઉપયોગ અસ્તિત્વમાં નથી, અને તેના કોઈ ભૌગોલિક ભંડાર પણ નથી, જેના કારણે ભારતીય સાંસ્કૃતિક અથવા ભૌગોલિક ઉદાહરણો લાગુ પડતા નથી.
વર્ગીકરણ
નોબેલિયમને ધાતુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, તે એક્ટિનાઇડ શ્રેણીનો સભ્ય છે, જે તત્વોનો એક સમૂહ છે જે સામાન્ય રીતે તેમના ધાતુના ગુણધર્મો દ્વારા વર્ગીકૃત થાય છે.
અનુમાનિત ભૌતિક દેખાવ
ઉપરોક્ત કારણોસર, નોબેલિયમનો દેખાવ અવલોકન કરી શકાયો નથી. જોકે, આવર્ત વલણો અને તેના ધાતુના સ્વભાવના આધારે, તેને ચાંદી-સફેદ અથવા ધાતુઈ રાખોડી તત્વ તરીકે અનુમાનિત કરવામાં આવે છે. તેની રચના, જો તેને મોટા પ્રમાણમાં અવલોકન કરી શકાય, તો તે ધાતુની લાક્ષણિકતા હશે.
ઓરડાના તાપમાને દ્રવ્ય અવસ્થા
માનક ઓરડાના તાપમાને (લગભગ 25 °C) અને દબાણે, નોબેલિયમ ઘન ધાતુ હોવાનું અનુમાન છે. આ આગાહી અન્ય એક્ટિનાઇડ તત્વોના વર્તન સાથે સુસંગત છે.
ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ
નોબેલિયમનું ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ પ્રાયોગિક રીતે નક્કી કરવામાં આવ્યા નથી. તત્વના માપી શકાય તેવા જથ્થાના ઉત્પાદન સાથે સંકળાયેલા પડકારો અને તેના આઇસોટોપ્સના અત્યંત ટૂંકા અર્ધ-આયુષ્યને કારણે સીધું માપન હાલમાં અશક્ય છે. તેના ગલનબિંદુ માટેના સૈદ્ધાંતિક અનુમાનો અલગ-અલગ છે પરંતુ પ્રાયોગિક રીતે પુષ્ટિ થયેલ નથી।