રુબિડિયમનો પરિચય
રુબિડિયમ (Rb) એ પરમાણુ ક્રમાંક 37 ધરાવતું રાસાયણિક તત્વ છે. તે આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ 1 માં આવે છે, જેને આલ્કલી ધાતુઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ તત્વ અત્યંત પ્રતિક્રિયાશીલ છે અને પ્રકૃતિમાં મુક્તપણે જોવા મળતું નથી, સામાન્ય રીતે ખનિજોમાં અન્ય તત્વો સાથે સંયોજિત જોવા મળે છે.
રુબિડિયમનું વર્ગીકરણ
રુબિડિયમને ધાતુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, તે એક આલ્કલી ધાતુ છે, જે તેની ઉચ્ચ પ્રતિક્રિયાશીલતા, નીચા ગલનબિંદુ અને ઇલેક્ટ્રોપોઝિટિવ પ્રકૃતિ દ્વારા વર્ગીકૃત થાય છે.
અવલોકન કરી શકાય તેવી ભૌતિક લાક્ષણિકતાઓ
દેખાવ અને ટેક્સચર
તાજી કાપવામાં આવે ત્યારે રુબિડિયમ એક વિશિષ્ટ ચાંદી-સફેદ ચમક દર્શાવે છે. જોકે, ઓક્સિડેશનને કારણે હવાના સંપર્કમાં આવતા તે ઝડપથી ઝાંખું પડી જાય છે, અને તરત જ નિસ્તેજ રાખોડી પડ બનાવે છે. આ ધાતુ અસાધારણ રીતે નરમ હોય છે, જે ઘન મીણ સાથે તુલનાત્મક છે, અને છરી વડે સરળતાથી કાપી શકાય છે.
ઓરડાના તાપમાને પદાર્થની સ્થિતિ
પ્રમાણભૂત ઓરડાના તાપમાને (લગભગ 25°C) રુબિડિયમ એક ઘન પદાર્થ છે. જોકે, તેનું ગલનબિંદુ ખૂબ જ નીચું છે, જે તેને એવા કેટલાક તત્વોમાંથી એક બનાવે છે જે સામાન્ય આસપાસના તાપમાનની નજીક પીગળી શકે છે, ખાસ કરીને ભારતના કેટલાક ભાગોમાં ગરમ હવામાન પરિસ્થિતિઓ દરમિયાન જ્યાં તાપમાન 35°C થી વધી શકે છે.
ઉષ્મીય ગુણધર્મો
અન્ય ઘણી ધાતુઓની સરખામણીમાં રુબિડિયમ નોંધપાત્ર રીતે નીચું ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે.
- રુબિડિયમનું ગલનબિંદુ આશરે 39.3 °C છે.
- રુબિડિયમનું ઉત્કલનબિંદુ આશરે 688 °C છે.