રેનિયમનો પરિચય
રેનિયમ, જેને Re પ્રતીક દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે, તે 75 પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું રાસાયણિક તત્વ છે. તે અત્યંત દુર્લભ અને મોંઘું તત્વ છે, જેની શોધ 1925માં થઈ હતી.
વર્ગીકરણ
રેનિયમને ધાતુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને, તે એક સંક્રમણ ધાતુ છે, જે આવર્ત કોષ્ટકના ગ્રુપ 7 સાથે સંબંધિત છે.
ભૌતિક ગુણધર્મો
દેખાવ
રેનિયમ સામાન્ય રીતે ચાંદી જેવો સફેદ, ચળકતી ધાતુ તરીકે દેખાય છે. તે ખૂબ જ સખત અને ઘન રચના ધરાવે છે. જ્યારે તેને પાવડર કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે ઘેરા રાખોડી અથવા કાળા પદાર્થ તરીકે દેખાય છે.
ઓરડાના તાપમાને અવસ્થા
પ્રમાણભૂત ઓરડાના તાપમાને (આશરે 25°C), રેનિયમ ઘન અવસ્થામાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે.
ઉષ્મીય ગુણધર્મો
રેનિયમ તમામ તત્ત્વોમાં સૌથી ઊંચા ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ દર્શાવે છે.
- ગલનબિંદુ: આશરે 3186°C
- ઉત્કલનબિંદુ: આશરે 5596°C
નોંધપાત્ર લાક્ષણિકતાઓ અને ઉપયોગો
રેનિયમ તમામ તત્ત્વોમાં ત્રીજું સૌથી ઊંચું ગલનબિંદુ ધરાવે છે, જે માત્ર ટંગસ્ટન અને કાર્બન (ઉર્ધ્વપાતન બિંદુ) દ્વારા જ પાર કરી શકાય છે. આ ગુણધર્મ, તેની ઉચ્ચ ઘનતા અને ઊંચા તાપમાને ક્રીપ વિકૃતિ સામે પ્રતિકાર સાથે સંયોજિત, તેને વિશિષ્ટ ઉપયોગોમાં અમૂલ્ય બનાવે છે. ભલે ભારતમાં તેનું ખનન થતું ન હોય, પરંતુ જેટ એન્જિનના ઘટકો માટે ઉચ્ચ-તાપમાન સુપરએલોયમાં અને પેટ્રોલિયમ શુદ્ધિકરણ માટે ઉત્પ્રેરક તરીકે તેની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા વૈશ્વિક સ્તરે નોંધપાત્ર છે, જે વિશ્વભરના અદ્યતન તકનીકી ક્ષેત્રોને અસર કરે છે.