ઝિર્કોનિયમનું વર્ગીકરણ
ઝિર્કોનિયમ (Zr) ને સંક્રાંતિ ધાતુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે. તે આવર્ત કોષ્ટકના જૂથ 4 અને આવર્ત 5 માં આવેલું છે, જે લાક્ષણિક ધાતુના ગુણધર્મો દર્શાવે છે.
મુખ્ય ભૌતિક ગુણધર્મો
દેખાવ અને અવસ્થા
પ્રમાણભૂત ઓરડાના તાપમાને અને દબાણે, ઝિર્કોનિયમ ઘન સ્વરૂપમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. તે ચળકતા સ્ટીલ જેવો વિશિષ્ટ ચાંદી-સફેદ, ચળકતો દેખાવ ધરાવે છે. જ્યારે અશુદ્ધ સ્વરૂપો સખત અને બરડ હોઈ શકે છે, ત્યારે ઉચ્ચ શુદ્ધ ઝિર્કોનિયમ તેની તન્યતા અને નમનશીલતા માટે જાણીતું છે, જે તેને વાયર માં ખેંચી શકાય છે અથવા પતરામાં ઢાળી શકાય છે.
ઝિર્કોનિયમ કુદરતી રીતે ખનિજોમાં જોવા મળે છે, મુખ્યત્વે ઝિર્કોન (ઝિર્કોનિયમ સિલિકેટ, ZrSiO₄) માં. આ ખનિજો ઘણીવાર ભારે ખનિજ રેતીમાંથી કાઢવામાં આવે છે, જેમ કે ભારતમાં કેરળ અને તમિલનાડુના દરિયાકિનારે જોવા મળતી રેતી, જ્યાં દરિયાકિનારાની રેતી ઝિર્કોનિયમ ધરાવતા સહિત વિવિધ મૂલ્યવાન ખનિજોથી સમૃદ્ધ છે.
થર્મલ ગુણધર્મો
ઝિર્કોનિયમ ઉચ્ચ ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ ધરાવે છે, જે તેની રચનામાં મજબૂત ધાતુ બંધનને સૂચવે છે.
- ગલનબિંદુ: આશરે 1855 °C
- ઉત્કલનબિંદુ: આશરે 4377 °C