फ्रान्सियमचे वर्गीकरण
फ्रान्सियम (Fr), अणुक्रमांक ८७ असलेले, आवर्त सारणीच्या गट १ मध्ये येते. यामुळे ते अल्कली धातूंच्या कुटुंबात समाविष्ट होते. म्हणूनच, फ्रान्सियमचे वर्गीकरण धातू म्हणून केले जाते.
फ्रान्सियमचे भौतिक गुणधर्म
फ्रान्सियम हे अत्यंत दुर्मिळ आणि उच्च किरणोत्सर्गी मूलद्रव्य आहे. त्याचा सर्वात स्थिर समस्थानिक, फ्रान्सियम-२२३, चा अर्धायुष्यकाळ सुमारे २२ मिनिटांचा आहे. त्याच्या अत्यंत दुर्मिळतेमुळे आणि जलद किरणोत्सर्गी क्षयामुळे, फ्रान्सियमचे मोठे (मॅक्रोस्कोपिक) प्रमाण कधीही वेगळे काढले गेले नाही किंवा थेट पाहिले गेले नाही. परिणामी, त्याचे अनेक भौतिक गुणधर्म अल्कली धातू गटातील आवर्ती प्रवृत्तींवर आधारित किंवा सैद्धांतिक गणितांवरून काढले जातात, मोठ्या नमुन्यांच्या थेट प्रायोगिक मोजमापांवरून नाही.
अपेक्षित रंग आणि पोत
सर्वात जड अल्कली धातू म्हणून त्याच्या स्थितीनुसार, फ्रान्सियम चांदीसारखे पांढरे किंवा चांदीसारखे धातूचे मूलद्रव्य असण्याची अपेक्षा आहे. अल्कली धातू त्यांच्या मृदुतेसाठी (softness) ओळखले जातात, आणि फ्रान्सियम अत्यंत मऊ असेल, कदाचित सीझियमपेक्षाही मऊ असेल अशी अपेक्षा आहे. ही वैशिष्ट्ये केवळ सैद्धांतिक भाकीत आहेत, कारण ही गुणधर्म पाहण्यासाठी पुरेसा दृश्यमान, मॅक्रोस्कोपिक नमुना अद्याप प्राप्त झालेला नाही.
खोलीच्या तपमानावर पदार्थाची अवस्था
खोलीचे तापमान साधारणपणे २५ °C मानले जाते. फ्रान्सियमचा अंदाजित द्रवणांक सुमारे २७ °C आहे. याचा अर्थ फ्रान्सियम खोलीच्या सामान्य तापमानावर किंवा त्यापेक्षा थोडे जास्त तापमानावर द्रव अवस्थेत असेल, ज्यामुळे ते काही निवडक मूलद्रव्यांपैकी एक ठरते (जसे की पारा आणि सीझियम) जे सामान्य खोलीच्या तापमानाजवळ द्रव अवस्थेत असतात.
द्रवणांक आणि उत्कलनांक
- द्रवणांक: सुमारे २७ °C
- उत्कलनांक: सुमारे ६७७ °C
फ्रान्सियमच्या सर्व समस्थानिकांचा अत्यंत कमी अर्धायुष्यकाळामुळे विशेष अणुभौतिकशास्त्र संशोधनापलीकडे त्याचा व्यावहारिक वापर किंवा विस्तृत अभ्यास करण्यास प्रतिबंध होतो. ते पृथ्वीच्या कवचात लक्षणीय प्रमाणात आढळत नाही, ज्यामुळे त्याचे निरीक्षण किंवा कोणत्याही प्रदेशात, भारतासह, वापरणे शक्य होत नाही.