रोन्टजेनियमचा परिचय
रोन्टजेनियम (Rg) हे अणू क्रमांक 111 असलेले एक कृत्रिम रासायनिक घटक आहे. याला एक्स-रेचे शोधक विल्हेल्म कॉनरॅड रोन्टजेन यांच्या नावावरून नाव दिले आहे. हा घटक केवळ प्रयोगशाळेत अणुसंलयन अभिक्रियेद्वारे (nuclear fusion reactions) तयार केला जातो आणि निसर्गात आढळलेला नाही.
रोन्टजेनियमचे स्वरूप आणि गुणधर्मांचे निर्धारण
त्याच्या कृत्रिम स्वरूपामुळे आणि अत्यंत कमी अर्धायुष्यामुळे (सर्वात स्थिर ज्ञात समस्थानिक, रोन्टजेनियम-282, चे अर्धायुष्य अंदाजे 100 सेकंद आहे), रोन्टजेनियमचे काहीच अणू तयार झाले आहेत. परिणामी, त्याचे स्थूल भौतिक गुणधर्म, जसे की रंग, पोत (texture), वितळण बिंदू (melting point) आणि उत्कलन बिंदू (boiling point), थेट मोजता किंवा निरीक्षण करता येत नाहीत. या गुणधर्मांविषयीची सर्व चर्चा केवळ सैद्धांतिक अंदाजांवर (theoretical predictions) आणि आवर्त सारणीतील त्याच्या स्थानावरून काढलेल्या निष्कर्षांवर (extrapolations) आधारित आहे.
वर्गीकरण
आवर्त सारणीतील गट 11 आणि आवर्त 7 मधील त्याच्या स्थानानुसार, रोन्टजेनियमला संक्रमण धातू (transition metal) म्हणून वर्गीकृत केले आहे. ते जड धातूंशी (heavy metals) संबंधित गुणधर्म दर्शवेल अशी अपेक्षा आहे.
अंदाजित भौतिक गुणधर्म
अंदाजित स्वरूप आणि खोलीच्या तापमानातील अवस्था
खोलीच्या तापमानाला (अंदाजे 25 °C) रोन्टजेनियम घनरूप (solid) असेल असा अंदाज आहे. गट 11 मधील घटक असल्याने, ते सोने, चांदी आणि तांबे यांसारख्या त्याच्या हलक्या समूहातील घटकांसारखे धातुसदृश स्वरूप (metallic appearance) दर्शवेल, बहुधा चांदी-पांढरे किंवा धातूसारखे राखाडी. त्याचा पोत (texture) धातूसारखा असेल. अतिजड घटकांमधील सापेक्षतावादी परिणाम (relativistic effects) त्याच्या अचूक रंगावर परिणाम करू शकतात, परंतु मूलभूतपणे ते धातू म्हणून वैशिष्ट्यीकृत आहे.
वितळण आणि उत्कलन बिंदू
रोन्टजेनियमचे वितळण बिंदू (melting point) आणि उत्कलन बिंदू (boiling point) प्रायोगिकरित्या निश्चित केलेले नाहीत. सैद्धांतिक अंदाजानुसार असे सूचित होते की, इतर संक्रमण धातूंप्रमाणे, त्यात तुलनेने उच्च वितळण आणि उत्कलन बिंदू असतील. तथापि, विशिष्ट संख्यात्मक मूल्ये अत्यंत अंदाजे आहेत आणि वेगवेगळ्या सैद्धांतिक मॉडेल्समध्ये लक्षणीयरीत्या बदलतात. त्यामुळे, सेल्सिअसमध्ये अचूक आकडे निश्चितपणे सांगता येत नाहीत.