थोरियमची ओळख
थोरियम हे Th हे रासायनिक चिन्ह आणि 90 हा अणुक्रमांक असलेले एक रासायनिक मूलद्रव्य आहे. हा नैसर्गिकरित्या आढळणारा किरणोत्सर्गी धातू आहे. थोरियमला नॉर्स देवांच्या गर्जनांचा देव थोरच्या नावावरून नाव दिले आहे. भारतात, थोरियमचे महत्त्वाचे साठे मोनॅझाइट वाळूत, विशेषतः केरळच्या किनारपट्टीवर आढळतात, ज्यामुळे ते धोरणात्मकदृष्ट्या महत्त्वाचे मूलद्रव्य ठरते.
वर्गीकरण आणि भौतिक अवस्था
थोरियमचे वर्गीकरण ॲक्टिनाइड श्रेणीतील धातू म्हणून केले जाते. खोलीच्या तापमानावर (सुमारे 25°C), थोरियम घन अवस्थेत आढळते.
स्थूल भौतिक गुणधर्म
रंग
जेव्हा थोरियम धातू नुकताच तयार केला जातो, तेव्हा तो चांदीसारखी पांढरी चमक दर्शवतो. हवेच्या संपर्कात आल्यावर, थोरियम ऑक्साईडच्या निर्मितीमुळे तो हळूहळू काळवंडतो, आणि राखाडी किंवा काळा होतो.
पोत
थोरियम हा तुलनेने मऊ धातू आहे. तो वर्धनीय (malleable) देखील आहे, म्हणजे त्याला पातळ्या पत्र्यांमध्ये ठोकता येते, आणि तन्य (ductile) देखील आहे, म्हणजे त्याला तारांमध्ये ओढता येते. हे गुणधर्म अनेक धातूंमध्ये आढळतात.
घनता
थोरियम हा एक घन धातू आहे, ज्याची घनता लोह किंवा ॲल्युमिनियमसारख्या सामान्य धातूंपेक्षा लक्षणीयरीत्या जास्त आहे.
औष्णिक गुणधर्म
वितळण बिंदू
थोरियमचा वितळण बिंदू उच्च आहे. सुमारे 1750 °C तापमानावर ते घन अवस्थेतून द्रव अवस्थेत रूपांतरित होते.
उत्कलन बिंदू
थोरियमचा उत्कलन बिंदू लक्षणीयरीत्या उच्च आहे, जो सुमारे 4788 °C तापमानावर होतो, जिथे ते द्रव अवस्थेतून वायू अवस्थेत बदलते.
इतर उल्लेखनीय भौतिक गुणधर्म
थोरियम हे वीज आणि उष्णतेचे चांगले वाहक आहे, जे धातूंचे वैशिष्ट्यपूर्ण गुणधर्म आहेत. त्याची मूळ किरणोत्सर्गिता देखील एक महत्त्वपूर्ण भौतिक गुणधर्म आहे, जो त्याच्या अणुगर्भाच्या अस्थिरतेमुळे निर्माण होतो.