झीनॉनचे वर्गीकरण
झीनॉन (Xe) हे अधातू म्हणून वर्गीकृत केले जाते. ते आवर्त सारणीच्या गट 18 मध्ये येते, ज्याला निष्क्रिय वायू (noble gases) म्हणून ओळखले जाते. या मूलद्रव्यांचे वैशिष्ट्य म्हणजे त्यांचे पूर्ण भरलेले संयुजा इलेक्ट्रॉन कवच, ज्यामुळे त्यांची सामान्य निष्क्रियता आणि अधातू स्वरूप टिकून राहते.
निरीक्षण करता येण्याजोगे भौतिक गुणधर्म
रंग आणि पोत
प्रमाण खोलीच्या तापमानावर आणि दाबावर, झीनॉन हा रंगहीन वायू आहे. तो गंधहीन आणि चवहीन देखील आहे. त्याच्या वायू अवस्थेमुळे, पोत ही संकल्पना, जी घन किंवा द्रवाला लागू होते, ती येथे थेट लागू होत नाही.
पदार्थाची अवस्था
खोलीच्या तापमानावर (सुमारे 25 °C) आणि प्रमाण वातावरणीय दाबावर झीनॉन वायू अवस्थेत असते. या परिस्थितीत निष्क्रिय वायूंचे हे एक निश्चित वैशिष्ट्य आहे.
प्रावस्था संक्रमण तापमान
झीनॉन खूप कमी तापमानावर प्रावस्था संक्रमण करतो.
- झीनॉनचा वितळण बिंदू अंदाजे -111.7 °C आहे. या तापमानाखाली, ते द्रव अवस्थेतून घन अवस्थेत रूपांतरित होते आणि स्फटिकासारखी रचना तयार करते.
- झीनॉनचा उत्कलनांक (boiling point) अंदाजे -108.1 °C आहे. हे असे तापमान आहे ज्यावर ते प्रमाण वातावरणीय दाबावर द्रव अवस्थेतून वायू अवस्थेत रूपांतरित होते. वातावरणातील इतर निष्क्रिय वायूंसह त्याचे अल्प प्रमाणात अस्तित्व, भारतभर आणि जागतिक स्तरावर आढळणाऱ्या सामान्य वातावरणीय परिस्थितीत त्याची वायू अवस्था दर्शवते.