टेनेसीन (Ts) च्या अणू रचनेचे आकलन
टेनेसीन (Ts), ज्याचा अणुअंक 117 आहे, हे एक कृत्रिम, अतिजड मूलद्रव्य आहे जे आवर्त सारणीच्या गट 17 मध्ये स्थित आहे, ज्यामुळे ते हॅलोजनमध्ये समाविष्ट होते. अमेरिकेतील टेनेसी राज्याच्या नावावरून त्याला हे नाव मिळाले आहे, जे अतिजड मूलद्रव्य संशोधनाचे एक महत्त्वाचे केंद्र आहे. त्याच्या अत्यंत अस्थिरतेमुळे आणि खूप कमी अर्धायुष्यामुळे (त्याच्या सर्वात स्थिर समस्थानकासाठी मिलिसेकंद), टेनेसीन केवळ प्रयोगशाळांमध्येच तयार केले गेले आहे आणि त्याचे गुणधर्म प्रयोगांद्वारे पाहिलेण्याऐवजी मोठ्या प्रमाणात अंदाजित केले जातात.
टेनेसीनमधील मूलभूत कण
टेनेसीनच्या उदासीन अणूसाठी, प्रोटॉन आणि इलेक्ट्रॉनची संख्या थेट त्याच्या अणुअंकाद्वारे निश्चित केली जाते. न्यूट्रॉनची संख्या विशिष्ट समस्थानकानुसार बदलते.
प्रोटॉनची संख्या
टेनेसीनचा अणुअंक 117 आहे. म्हणून, टेनेसीनच्या अणूंमध्ये त्याच्या केंद्रकात 117 प्रोटॉन असतात. प्रोटॉनची संख्या मूलद्रव्याची व्याख्या करते.
इलेक्ट्रॉनची संख्या
उदासीन अणूमध्ये, केंद्रकाभोवती फिरणाऱ्या इलेक्ट्रॉनची संख्या प्रोटॉनच्या संख्येएवढी असते. परिणामी, उदासीन टेनेसीन अणूमध्ये 117 इलेक्ट्रॉन असतात.
न्यूट्रॉनची संख्या
टेनेसीन हे एक कृत्रिम मूलद्रव्य आहे आणि अनेक समस्थानके सैद्धांतिकरित्या पाहिली गेली आहेत किंवा क्षणभंगुरपणे निरीक्षण केली गेली आहेत. सर्वात स्थिर ज्ञात समस्थानक टेनेसीन-294 ($^{294}$Ts) आहे, ज्याचा वस्तुमान अंक 294 आहे. न्यूट्रॉनची संख्या वस्तुमान अंकातून अणुअंक (प्रोटॉनची संख्या) वजा करून काढली जाते: न्यूट्रॉनची संख्या = वस्तुमान अंक - अणुअंक न्यूट्रॉनची संख्या = 294 - 117 = 177 न्यूट्रॉन हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की इतर समस्थानकांमध्ये न्यूट्रॉनची संख्या वेगळी असेल, परंतु 294 हा सर्वात जास्त चर्चा केलेल्या आणि “स्थिर” समस्थानकाचा वस्तुमान अंक आहे.
टेनेसीनचे इलेक्ट्रॉन संरूपण
इलेक्ट्रॉन संरूपण अणूच्या अणू कक्षेतील इलेक्ट्रॉनची मांडणी दर्शवते. टेनेसीनसाठी, 117 इलेक्ट्रॉनसह, संरूपण ऑफबाऊ नियम, हुंडचा नियम आणि पॉली अपवर्जन नियमांचे पालन करते. त्याच्या उच्च अणुअंकामुळे, त्याच्या आधीच्या निष्क्रिय वायूचा वापर करून संक्षिप्त नोटेशन अनेकदा वापरले जाते. आवर्त सारणीमध्ये टेनेसीनच्या आधी येणारा निष्क्रिय वायू रेडॉन (Rn) आहे, ज्याचा अणुअंक 86 आहे.
उदासीन टेनेसीन अणूचे पूर्ण इलेक्ट्रॉन संरूपण असे आहे: $1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 4d^{10} 4f^{14} 5s^2 5p^6 5d^{10} 5f^{14} 6s^2 6p^6 7s^2 6d^{10} 7p^5$
निष्क्रिय वायू नोटेशन वापरून, संरूपण अधिक संक्षिप्तपणे असे लिहिले जाऊ शकते: $[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2 7p^5$
येथे, $[Rn]$ रेडॉनचे ($1s^2 2s^2 2p^6 3s^2 3p^6 3d^{10} 4s^2 4p^6 4d^{10} 4f^{14} 5s^2 5p^6 5d^{10} 6s^2 6p^6$) इलेक्ट्रॉन संरूपण दर्शवतो. त्यानंतरचे इलेक्ट्रॉन $5f$, $6d$, $7s$, आणि $7p$ कक्षांमध्ये भरले जातात. हा क्रम कक्षांच्या वाढत्या ऊर्जा पातळी दर्शवतो.
टेनेसीनमधील संयुजा इलेक्ट्रॉन
संयुजा इलेक्ट्रॉन हे अणूच्या सर्वात बाहेरील कवचातील इलेक्ट्रॉन असतात, जे रासायनिक बंधात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावतात. मुख्य गट मूलद्रव्यांसाठी, हे सामान्यतः सर्वोच्च मुख्य क्वांटम क्रमांक ($n$) $s$ आणि $p$ उपकक्षांमधील इलेक्ट्रॉन असतात.
टेनेसीनच्या इलेक्ट्रॉन संरूपणात ($[Rn] 5f^{14} 6d^{10} 7s^2 7p^5$), सर्वोच्च मुख्य क्वांटम क्रमांक $n=7$ आहे.
- $7s$ उपकक्षेमध्ये 2 इलेक्ट्रॉन असतात.
- $7p$ उपकक्षेमध्ये 5 इलेक्ट्रॉन असतात.
म्हणून, टेनेसीनमधील एकूण संयुजा इलेक्ट्रॉनची संख्या $2 + 5 = \textbf{7}$ आहे. हे आवर्त सारणीतील गट 17 (हॅलोजन गट) मधील त्याच्या स्थानाशी सुसंगत आहे, जिथे मूलद्रव्ये सामान्यतः 7 संयुजा इलेक्ट्रॉन दर्शवतात.