ઓગ્નેસન (Og) નો પરિચય
ઓગ્નેસન, જેનું પ્રતીક Og અને પરમાણુ ક્રમાંક 118 છે, તે એક કૃત્રિમ રાસાયણિક તત્વ છે. તે એક સુપરહેવી તત્વ છે, એટલે કે તેના પરમાણુઓ પ્રયોગશાળાઓમાં ન્યુક્લિયર ફ્યુઝન પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા બનાવવામાં આવે છે અને તે પૃથ્વી પર કુદરતી રીતે જોવા મળતું નથી. તેના અત્યંત ટૂંકા અર્ધ-આયુષ્ય (મિલિસેકન્ડ્સ) ને કારણે, ઓગ્નેસનના ફક્ત થોડા જ પરમાણુઓનું ઉત્પાદન થયું છે, જેના કારણે તેના ભૌતિક ગુણધર્મોનું સીધું અવલોકન અને માપન અશક્ય છે. તેની લાક્ષણિકતાઓ સંબંધિત તમામ માહિતી ક્વોન્ટમ મિકેનિક્સ અને રિલેટિવિસ્ટિક અસરો પર આધારિત સૈદ્ધાંતિક ગણતરીઓ અને આગાહીઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે. આયર્ન અથવા કોપર જેવા તત્વોથી વિપરીત, જે ભારતમાં ખાણોમાં જોવા મળે છે, ઓગ્નેસન ગ્રહ પર ક્યાંય પણ કુદરતી રીતે અસ્તિત્વમાં નથી.
વર્ગીકરણ: ધાતુ, અધાતુ કે મેટલોઇડ?
ઓગ્નેસન આવર્ત કોષ્ટકના ગ્રુપ 18 માં, ઉમદા વાયુઓ (હિલિયમ, નિયોન, આર્ગોન, ક્રિપ્ટોન, ઝેનોન અને રેડોન) ની સાથે સ્થિત છે. આ સ્થાનના આધારે, તેને પરંપરાગત રીતે અધાતુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવશે. જોકે, સૈદ્ધાંતિક અભ્યાસો તેના ઇલેક્ટ્રોન પર મજબૂત રિલેટિવિસ્ટિક અસરોને કારણે હળવા ઉમદા વાયુઓના ગુણધર્મોથી નોંધપાત્ર વિચલનોની આગાહી કરે છે. આ અસરો ઓગ્નેસન જેવા ખૂબ ભારે તત્વોમાં ખાસ કરીને પ્રબળ હોય છે.
આગાહીઓ સૂચવે છે કે ઓગ્નેસન લાક્ષણિક ઉમદા વાયુ તરીકે વર્તન ન પણ કરે. તેના બદલે, તે વાયુયુક્ત અધાતુને બદલે સેમિકન્ડક્ટર અથવા તો નબળી ધાતુ જેવી લાક્ષણિકતાઓ દર્શાવી શકે છે. વર્તનમાં આ સંભવિત ફેરફાર તેનું વર્ગીકરણ જટિલ બનાવે છે અને તેને તેના હળવા સમૂહના સભ્યોથી નોંધપાત્ર રીતે અલગ પાડે છે.
આગાહી કરાયેલ ભૌતિક લાક્ષણિકતાઓ
રૂમના તાપમાને (25°C) દ્રવ્યની સ્થિતિ
જ્યારે બધા હળવા ઉમદા વાયુઓ પ્રમાણભૂત તાપમાન અને દબાણ પર વાયુયુક્ત હોય છે, ત્યારે ઓગ્નેસનના આગાહી કરાયેલા ગુણધર્મો એક અલગ સ્થિતિ સૂચવે છે. તેના અપવાદરૂપે ઉચ્ચ પરમાણુ દ્રવ્યમાન અને રિલેટિવિસ્ટિક અસરોથી ઉદ્ભવતા વાન ડર વાલ્સ દળો (આંતરઆણ્વીય દળો) ની વધેલી શક્તિને કારણે, ઓગ્નેસન રૂમના તાપમાને સૈદ્ધાંતિક રીતે સંઘનિત પદાર્થ હોવાની આગાહી કરવામાં આવે છે. કેટલાક મોડેલો સૂચવે છે કે તે પ્રવાહી હોઈ શકે છે, જ્યારે અન્ય તો તે ઘન હોઈ શકે છે તેવું પણ સૂચવે છે. આ લાઇટિંગમાં વપરાતા નિયોન અથવા આર્ગોન જેવા પરિચિત ઉમદા વાયુઓથી તદ્દન વિપરીત છે, જે ક્રાયોજેનિક તાપમાને પણ વાયુઓ હોય છે.
રંગ અને રચના
આપેલ છે કે ઓગ્નેસન એક કાલ્પનિક સંઘનિત પદાર્થ છે અને તેનું સીધું અવલોકન થયું નથી, તેનો રંગ અને રચના અનુમાનિત છે. જો તે ઘન હોત, તો ધાતુ અથવા અર્ધ-ધાતુના ગુણધર્મો સૂચવતા સૈદ્ધાંતિક મોડેલો ધાતુની ચમક સૂચવી શકે છે, પરંતુ આ અપુષ્ટ રહે છે. ઉમદા વાયુઓ સામાન્ય રીતે રંગહીન હોય છે, પરંતુ ઓગ્નેસનની આગાહી કરાયેલી અનન્ય ઇલેક્ટ્રોનિક રચના, જો તે સ્થિર બલ્ક સામગ્રી બનાવે તો, અલગ ઓપ્ટિકલ ગુણધર્મો તરફ દોરી શકે છે.
ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ
ઓગ્નેસનના ગલનબિંદુ અને ઉત્કલનબિંદુ સંપૂર્ણપણે સૈદ્ધાંતિક ગણતરીઓ પર આધારિત છે, અને તેમાં સામેલ રિલેટિવિસ્ટિક અસરોની જટિલતાને કારણે આગાહીઓની શ્રેણી છે.
- આગાહી કરાયેલ ગલનબિંદુ: આશરે -5 °C (ડિગ્રી સેલ્સિયસ). કેટલાક મોડેલો 0 °C ની નજીક અથવા તેનાથી પણ ઊંચા મૂલ્યોની આગાહી કરે છે.
- આગાહી કરાયેલ ઉત્કલનબિંદુ: આશરે 177 °C (ડિગ્રી સેલ્સિયસ). અન્ય સૈદ્ધાંતિક મોડેલો વિશાળ શ્રેણી સૂચવે છે, જેમાં કેટલીક આગાહીઓ 320 °C થી પણ વધુ સુધી વિસ્તરે છે.
આ આગાહી કરાયેલા બિંદુઓ સૂચવે છે કે ઓગ્નેસન ભારતમાં અનુભવાતા સામાન્ય રૂમના તાપમાને સંભવતઃ પ્રવાહી અથવા તો ઘન હોઈ શકે છે. આ તેને ગ્રુપ 18 ના તત્વોમાં અનન્ય બનાવશે.